همه چیز در مورد نبرد اپل و گوگل با اپیک بر سر Fortnite

همه چیز در مورد نبرد اپل و گوگل با اپیک بر سر Fortnite

چهار شنبه, ۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۰ ساعت ۱۷:۰۶

حذف بازی Fortnite از روی اپ‌استور و فروشگاه گوگل‌پلی از داغ‌ترین ماجراهای سال‌های اخیر صنعت بازی بود که اخیرا دادگاهی هم مرتبط با آن برگزار شد. با مرور جنبه‌های مختلف این قضیه همراه زومجی باشید.

اواخر تابستان سال قبل و درحالی‌که صنعت بازی آماده‌ی استقبال از کنسول‌های پلی استیشن 5، ایکس باکس سری ایکس و ایکس باکس سری اس می‌شد و همه‌ی اخبار مهم پیرامون این کنسول‌های نسل جدید جریان داشتند، ناگهان خبری حیرت‌انگیز منتشر شد که توانست لقب جنجالی‌ترین اتفاق چند وقت اخیر را به خود اختصاص دهد؛ خبری که حکایت از دعوای حقوقی عظیمی بین شرکت‌های اپیک گیمز (Epic Games) و اپل (Apple) داشت و کار به حذف یکی از محبوب‌ترین آثار تاریخ این صنعت یعنی بازی فورتنایت (Fortnite) از روی اپ استور رسید.

درگیری اپیک و اپل همچنان ادامه دارد و به مراحل جالبی رسیده و هنوز مشخص نیست پایان آن چه خواهد بود، ولی بد نیست نگاهی داشته باشیم به دلایل آغاز این ماجرا و اتفاقاتی که بعد از آن رخ داد و همین‌طور نتایجی که شاید در آینده به‌دنبال داشته باشد. با زومجی همراه شوید. این مقاله، اولین بار شهریور ۱۳۹۹ منتشر شده و ۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۰، با اطلاعات جدید به‌روزرسانی شده است:

ضربه بازی فورتنایت به اپل

شروع دعوای اپیک با اپل و گوگل

همه‌چیز از روز ۱۳ اوت (۲۳ مرداد) آغاز شد؛ زمانی‌که اپیک گیمز در بیانیه‌ای خبر از ارائه‌ی قیمت‌های مناسب‌تر برای آیتم‌های درون بازی و مواردی چون V-Buck (واحد پولی فورتنایت) داد. برای مثال اگر طرفداران بازی تا آن روز مجبور بودند برای دریافت هزار V-Buck ازطریق اپ استور و فروشگاه گوگل پلی مبلغ ۹.۹۹ دلار پرداخت کنند، اکنون می‌توانستند با پرداخت ۷.۹۹ دلار این کار را انجام دهند، یعنی تخفیفی معادل ۲۰٪ برای آن‌ها در نظر گرفته می‌شد. البته نحوه‌ی پرداخت قبلی هم برای افرادی که همچنان تمایل به استفاده از آن داشتند، در نظر گرفته شده بود.

علت این قضیه به سیستم پرداخت جدید اپیک برمی‌گشت که مشتریان در آن به‌طور مستقیم از خود اپیک خرید می‌کردند و به‌نوعی سیستم‌های پرداخت اپل و گوگل دور زده می‌شد؛ دو شرکتی که با پرداخت پول توسط کاربران برای خرید هر چیزی (از آیتم‌هایی مثل لباس درون بازی‌های ویدیویی تا واحدهای پولی این بازی‌ها) ۳۰٪ از این مبلغ را برای خود برمی‌دارند و این قضیه هم جزئی از قوانین فروشگاه‌های هر دو شرکت محسوب می‌شود. حال اپیک قصد داشت با سیستم پرداخت جدید خود و عدم رعایت این قوانین و در نتیجه کاهش قیمت‌ها، به مخاطبان فورتنایت در خرید آیتم‌ها تخفیف دهد؛ موضوعی که البته به‌هیچ‌وجه از طرف اپل و گوگل قابل قبول نبود.

تنها ساعاتی پس از راه‌اندازی سیستم پرداختی جدید اپیک و پایین آمدن قیمت‌ها در فورتنایت، اخباری عجیب منتشر شد که نشان از خشم بالای مسئولان اپل و گوگل داشت؛ اخباری که ابتدا با حذف بازی فورتنایت از روی اپ‌استور آغاز شد و یکی از پرمخاطب‌ترین بازی‌های این روزها شاهد حذف نسخه‌های آیفون، آیپد و مک خود بود. درحالی‌که همه در شوک ناشی از شنیدن این خبر بودند، مشخص شد که فروشگاه گوگل‌پلی نیز دست به اقدام مشابهی زده و فورتنایت از روی فروشگاه اصلی سیستم‌عامل اندروید نیز حذف شده است.

اپل و گوگل هرکدام بیانیه‌ی خاص خود را هم در این زمینه منتشر کردند که هر دو بیانیه شباهت‌های زیادی به یکدیگر داشتند و از زیر سؤال رفتن قوانین خود توسط اپیک شکایت کرده و این قوانین را برای حفظ امنیت و یکسان‌سازی شرایط تمام بازی‌ها و برنامه‌ها واجب دانسته و درنهایت از گفت‌وگو با مسئولان اپیک و بازگشت دوباره‌ی فورتنایت به این فروشگاه‌ها در صورت رعایت قوانین استقبال کرده بودند.

بازی فورتنایت و روش پرداخت جدید اپیک گیمز

روش پرداختی جدید اپیک که باعث ارزان‌تر شدن V-Buckها می‌شد

ولی اپیک هم ساکت نماند و خیلی زود شاهد واکنش مسئولان آن بودیم؛ واکنشی آن‌قدر سریع که نشان می‌داد آن‌ها از قبل احتمال رخ دادن چنین ماجرایی را می‌داده‌اند و خود را برای آن آماده کرده بودند. اپیک بلافاصله اقدام به شکایت حقوقی از صاحبان هر دو فروشگاه کرد و با اعتراض به حذف بازی خود، آن‌ها را متهم کرد به استفاده از سیستم توزیع ناعادلانه‌ای برای برنامه‌ها و بازی‌ها که به تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان آسیب می‌زند و درصد زیادی از هر پرداخت را به خود اختصاص می‌دهد.

از راه رسیدن روش پرداخت جدید اپیک در بازی Fortnite و واکنش تند اپل نسبت به آن، یکی از جنجالی‌ترین اتفاقات دنیای بازی در این سال‌ها را رقم زد

درحالی‌که خیلی‌ها (از جمله احتمالاً مسئولان اپیک) تصور می‌کردند ماجرا از این داغ‌تر نخواهد شد، اپل با اعلام خبری غافل‌گیرکننده ضربه‌ای سنگین به اپیک وارد کرد؛ خبری که حکایت از حذف تمام برنامه‌ها و ابزار شرکت اپیک گیمز از روی اپ‌استور طی روزهای آینده داشت و این به معنای آسیبی عظیم به موتور گرافیکی آنریل (Unreal Engine) بود. یعنی در صورت اجرایی شدن این تصمیم اپل، نه‌تنها ابزار بازی‌سازی آنریل و برنامه‌های مرتبط با آن از روی اپ‌استور حذف می‌شوند، بلکه اپیک در پشتیبانی از استودیوهایی که پیش از این به‌سراغ استفاده از موتور آنریل رفته‌اند نیز با مشکل مواجه خواهد شد.

همان‌طور که پیش از این اشاره کردیم، مشخص بود که اپیک از قبل آمادگی زیادی برای مقابله با تصمیم اپل در حذف فورتنایت داشته و به‌همین دلیل خیلی زود کمپینی تحت‌عنوان «فورتنایت را آزاد کنید» (Free Fortnite) را با هشتگ مربوط‌به آن راه‌اندازی و ویدیویی را نیز در این زمینه منتشر کرد که از علاقمندان فورتنایت می‌خواست برای جلوگیری از تبدیل شدن سال ۲۰۲۰ به ۱۹۸۴ (اشاره به رمان معروف جورج اورول) به اپیک بپیوندند و به جنگ با اپل بروند. این ویدیو نسخه‌ی پارودی و کمدی تبلیغی قدیمی از اپل بود؛ تبلیغی که اپل آن‌را به کارگردانی ریدلی اسکات در سال ۱۹۸۴ برای معرفی مکینتاش تولید کرده بود.

بعد از آن هم ماجرا به جایی رسید که اپیک حتی کلاه‌های مخصوصی را هم برای این نبرد عظیم(!) تدارک دید تا به نفرات برتر مسابقات فورتنایت اهدا کند. و البته اسکین مخصوصی تحت‌عنوان Tart Tycoon که به افرادی اهدا می‌شد که در مسابقات Free Fortnite بیش از ۱۰ امتیاز گرفته بودند؛ اسکینی که با ظاهر سیب‌مانند خود به شکل واضحی شرکت اپل را نشانه گرفته بود.

دانلود ویدیو از آپارات

سازنده‌ی فورتنایت در بیانیه‌ای که برای دفاع از خود منتشر کرد، چنین گفته بود: «اپل از اپیک درخواست کرده دوباره به سراغ استفاده از سیستم پرداخت اختصاصی آن برود و به ادامه یافتن انحصار این شرکت روی پرداخت‌های درون برنامه‌ای iOS کمک کند و اهمیتی به بازار آزاد رقابتی ندهد، ولی اپیک عقاید و اصولی را دنبال می‌کند که اجازه‌ی چنین کاری را به آن نمی‌دهد. به نظر اپیک، شما دارندگان وسایل همراه باید این اختیار را داشته باشید که برنامه‌های دلخواه خود را از هر جایی که دوست دارید روی وسیله‌ی موردنظرتان نصب کنید و تولیدکنندگان برنامه‌ها هم باید این آزادی عمل را داشته باشند که ایده‌های خود را در بازار رقابتی آزاد ارائه دهند، کاری که اپل با سیاست‌های خود جلوی آن‌را گرفته است.»

در ادامه‌ی بیانیه هم به مثال‌هایی در این زمینه اشاره شده بود: «سیاست‌های اپل به قدری محدودیت ایجاد می‌کند که آن‌ها جلوی ارائه‌ی سرویس‌های بازی مثل ایکس کلود (xCloud) از مایکروسافت، جیفورس ناو (GeForce Now) از انویدیا و استیدیا از گوگل را گرفته‌اند و سیاست‌های این شرکت به صورتی است که حتی اگر شبکه جهانی وب هم بعد از عرضه‌ی آیفون ایجاد می‌شد، جلوی آن‌را هم می‌گرفتند به این بهانه که نمی‌توانند روی آن نظارت کنند و تمام محتوا و سیستم‌های پرداخت آن‌را تحت کنترل داشته باشند.»

درنهایت هم این بیانیه با اشاره به گسترده بودن دنیای فورتنایت و مخاطبان بی‌شمار آن به پایان می‌رسید: «اپیک یکی از شرکت‌هایی است که در این سال‌ها تلاش کرده محیط‌هایی مناسب و سالم برای ارائه‌ی محصولات خود روی پلتفرم‌های مختلف در نظر بگیرد و سعی داشته با ارائه‌ی سازوکارهایی مثل قابلیت کراس‌پلتفرم و روابط نزدیک با مخاطبان روی هفت پلتفرم مختلف (که اکنون ۶ عدد شده‌اند) به صنعت بازی کمک کند. ما خود را ملزم به آزادی و کمک به دستیابی به آن می‌دانیم و در این راه مبارزه می‌کنیم.»

کلاه و اسکین Free Fortnite

اسکین و کلاه مخصوص Free Fortnite

دراین‌میان به‌دلیل سازوکار متفاوت اندروید نسبت به iOS، حذف فورتنایت از فروشگاه گوگل‌پلی به اندازه‌ی اپ‌استور برای اپیک دردساز نمی‌شود. چرا که برخلاف iOS که کاربران آن محدود به استفاده از اپ‌استور هستند، سیستم‌عامل اندروید با آزادی عمل بالای خود به اپیک اجازه می‌دهد بازی را از راه‌های دیگری به‌دست علاقمندان برساند و هرچند حضور بازی روی گوگل‌پلی تفاوت چشم‌گیری با عدم حضور آن خواهد داشت، ولی راه‌های دیگری هم برای دانلود آن وجود دارد. همین قضیه هم باعث شده بود اپیک در سال ۲۰۱۸ بازی خود را از فروشگاه گوگل‌پلی خارج کند و آن‌را ازطریق روش‌های دیگری مثل سایت رسمی خود در اختیار علاقمندان قرار دهد.

در آن زمان تیم سوئینی مدیر اپیک گفته بود: «ما دوست داریم روی تمام پلتفرم‌ها رابطه‌ی مستقیمی با مخاطبان خود داشته باشیم و از آنجایی که به‌لطف گسترش اینترنت و انقلاب دیجیتالی وارد دورانی شده‌ایم که استفاده از فروشگاه‌های فیزیکی دیگر مثل گذشته اجباری نیست، می‌توانیم به سراغ راه‌های جدیدی برای ارتباط با مشتریان خود برویم.» البته در همان زمان هم چالش‌هایی بین اپیک و اپل به خاطر محدودیت‌های ایجاد شده توسط این شرکت به وجود آمده بود، ولی حداقل فضای اندروید به اپیک اجازه‌ی تصمیم‌گیری راحت‌تری را می‌داد.

اعتراض مدیران اپیک به سهم دریافتی اپل و گوگل تازگی ندارد و آن‌ها پیش از این هم به زیاد بودن سهم ۳۰٪ انتقاد کرده بودند

در آن روزها هم سوئینی از سهم بالای اپل و گوگل بابت پرداخت‌های درون برنامه‌ای گلایه کرده و دریافت ۳۰٪ از هر تراکنش مالی را به ضرر تولیدکنندگانی دانسته بود که باید هم برای تولید بازی‌ها خرج زیادی کنند و هم بعد از آن برای پشتیبانی از آثار خود به زحمت بیافتند و تنها دریافت ۷۰٪ از میزان فروش بازی‌ها و برنامه‌ها ظلم بزرگی در حق آن‌ها است. ولی اپیک تنها توانست یک سال و نیم بدون بهره بردن از جذابیت‌های فروشگاه گوگل‌پلی دوام بیاورد و سرانجام ۱۸ ماه پس از جدایی از این فروشگاه، بازی بتل رویال خود را به آن بازگرداند، یعنی در ماه آوریل امسال. سازنده‌ی فورتنایت البته با نارضایتی به سراغ چنین تصمیمی رفت و یک‌بار دیگر از گوگل بابت سیاست‌های نادرست این شرکت انتقاد کرد.

در بیانیه‌ی اپیک پس از بازگشت به گوگل‌پلی نوشته شده بود: «بعد از گذشت ۱۸ ماه که بازی فورتنایت از راه‌هایی به جز فروشگاه گوگل‌پلی به‌دست علاقمندان می‌رسید، این نکته را متوجه شدیم که شرکت گوگل مشکلات زیادی را برای نرم‌افزارهای خارج از فروشگاه خود ایجاد می‌کند و باعث آسیب تجاری به آن‌ها می‌شود، آن هم ازطریق راه‌هایی مثل ترسناک نشان دادن نرم‌افزارهای خارج از گوگل‌پلی و نمایش دادن هشدارهای پی‌درپی به کاربران به خاطر دانلود آن‌ها از راه‌های دیگر و ایجاد این طرز تفکر که برنامه‌های خارج از گوگل‌پلی همگی مخرب و بدافزار هستند.»

به این ترتیب اپیک مجبور شد دوباره با ورود به گوگل‌پلی، با برداشت ۳۰٪ از پرداخت‌های مردم توسط گوگل موافقت کند. هرچند سوئینی باز هم از این قضیه شکایت داشت و ابراز امیدواری کرد که گوگل هرچه زودتر این درصد را کاهش دهد. ولی درنهایت به اتفاقات اخیر رسیدیم و تصمیم اپیک برای دور زدن مقررات گوگل و سرانجام حذف فورتنایت از این فروشگاه.

بتل باس بازی فورتنایت در خارج از جو زمین

با اینکه در نگاه اول به نظر می‌رسید گوگل به اندازه‌ی اپل قصد مبارزه با اپیک را ندارد، ولی بعضی اخبار حکایت از شرایط دیگری داشت و گوگل هم به فکر راه‌های مختلفی برای ضربه زدن به اعتبار فورتنایت افتاده بود. برای مثال آن‌ها شرکت وان پلاس (OnePlus)، سازنده‌ی تلفن‌های همراه را مجبور کردند به قرارداد خود با اپیک پایان دهد؛ قراردادی که باعث می‌شد روی گوشی‌های این شرکتِ چینی نسخه‌ای از فورتنایت به‌طور از پیش نصب شده وجود داشته باشد. حتی طبق اظهارات اپیک، این موضوع در مورد شرکت الجی هم اتفاق افتاده و گوگل با آن‌ها هم در مورد حذف نسخه‌های از پیش نصب شده‌ی فورتنایت روی گوشی‌های خود مذاکره کرد.

اما بد نیست به عقب برگردیم و دلیل تصمیم اپیک گیمز برای دور زدن قوانین اپل و گوگل را از زاویه‌ای دیگر بررسی کنیم. اپیک در طول سال‌های اخیر سعی فراوانی کرده تا خود را شرکتی مدافع حقوق همه‌ی طرفین صنعت بازی نشان دهد، از بازی‌سازها گرفته تا گیمرها. برای مثال آن‌ها از سال ۲۰۱۵ اقدام به عرضه‌ی رایگان موتور آنریل 4 کردند و هر کسی از آن زمان به بعد می‌تواند بدون پرداخت مبلغ اولیه به‌سراغ استفاده از یکی از بهترین موتورهای گرافیکی بازار برود. فرد یا استودیوهای موردنظر اگر قصد درآمدزایی با محصول خود را نداشته باشد، نیازی به پرداخت مبلغی به اپیک نیست و در صورت تولید محصولی برای فروش نیز تا پیش‌از رسیدن درآمد آن به میزانی مشخص (که سال گذشته به یک میلیون دلار رسید) نیازی به پرداخت پول به اپیک نیست و پس از آن باید ۵٪ از درآمدهای بعدی را به این شرکت اختصاص داد.

از طرف دیگر هم اپیک اواخر سال ۲۰۱۸ به‌سراغ تأسیس فروشگاه مخصوص خود برای ارائه‌ی بازی‌های پی سی رفت؛ فروشگاه اپیک گیمز (Epic Games Store) که این روزها توانسته به یکی از معدود رقبای قدرتمند استیم تبدیل شود. هرچند اپیک برای افزایش تعداد کاربران فروشگاه خود دست به اقداماتی مانند انحصاری کردن بعضی از بازی‌ها زده که خیلی‌ها از آن عصبانی هستند ولی مسئولان شرکت از جمله تیم سوئینی، چنین اقداماتی را نوعی مبارزه با استیم دانسته‌اند و به‌گفته‌ی خودشان قصد دارند از این طریق استیم را مجبور به کاهش سهم دریافتی خود از فروش بازی‌ها کنند.

به عقیده‌ی اپیک، ۳۰٪ سهم استیم از فروش بازی‌ها رقم خیلی زیادی است و آن‌ها باید این میزان را کاهش دهند، مثل خود اپیک که تنها ۱۲٪ از فروش هر بازی را به خود اختصاص می‌دهد. البته نگاهی به درصدهای دریافتی در فروشگاه‌های مختلف از پی سی گرفته تا کنسول‌ها و موبایل نشان می‌دهد دریافت ۳۰٪ از سهم فروش، رقمی کاملاً استاندارد است و تقریباً تمام فروشگاه‌های بزرگ چنین درصدی را برای خود برمی‌دارند، ولی به‌هرحال اپیک اعتقاد دارد این میزان سود بیش از حد است و تا زمانی‌که استیم درصد دریافتی خود را کاهش ندهد، آن‌ها هم به رقابت از راه‌هایی مثل انحصاری کردن بازی‌ها ادامه خواهند داد.

جالب اینکه مایکروساف هم به‌تازگی دست به اقدام مشابهی زده و از مدتی دیگر، رقم دریافتی خود از فروش بازی‌های فروشگاه ویندوز را به ۱۲٪ کاهش خواهد داد تا در این زمینه به فروشگاه اپیک گیمز نزدیک شده و این دو درکنار یکدیگر کار را برای استیم سخت‌تر کنند. هرچند استیم هم با سابقه زیاد و محبوبیت فوق‌العاده‌ای که دارد، به این سادگی‌ها بازار را از دست نخواهد داد.

فروشگاه اپیک گیمز علیه استیم

این‌ها را گفتیم تا به این نکته اشاره کنیم که اپیک تلاش زیادی می‌کند تا خود را شرکتی خیرخواه و شاید بتوان گفت مهربان در صنعت بازی نشان دهد و کاهش قیمت‌های آیتم‌ها و واحد پولی فورتنایت نیز به‌نوعی در همین مسیر قرار گرفته است؛ موضوعی که البته این‌بار با موانع زیادی رو‌به‌رو شده و هنوز مشخص نیست به کجا ختم خواهد شد. دراین‌میان درحالی‌که آن روزها اکثر شرکت‌های بزرگ در هیاهوی دعوای اپیک و اپل سکوت کرده بودند، مایکروسافت به دفاع از اپیک گیمز پرداخته و نسبت به سیاست‌های انحصارطلبانه‌ی اپل اعتراض کرد.

غول ردموندی که خود نیز در آن دوران به‌دلیل سیاست‌های خاص اپل بازار به‌شدت وسیع iOS برای ایکس کلود را از دست داده بود، در بخشی از بیانیه‌اش چنین نوشته بود: «موتور گرافیکی آنریل اهمیت بسیار بالایی برای شرکت‌های مختلف از مایکروسافت گرفته تا استودیوهای کوچک و مستقل دارد و موتورهای خیلی کمی در بازار هستند که می‌توانند به اندازه‌ی آنریل به کمک شرکت‌های تردپارتی بیایند.» فیل اسپنسر، رئیس ایکس باکس نیز از این اقدام اپل شکایت کرده و احتمال قطع دسترسی اپیک به ابزار مرتبط با موتور آنریل را عملی نامناسب دانسته بود. بد نیست به این نکته هم اشاره کنیم که مایکروسافت بازی‌ای مثل Forza Street را روی iOS داشته که با موتور گرافیکی آنریل تولید شده و به همین دلیل در صحبت‌های خود به این بازی هم اشاره کرده و از مشکلات احتمالی برای به‌روزرسانی‌های آن گفته بود.

مایکروسافت که خود نیز در آن روزها در زمینه‌ی ایکس کلود با اپل به مشکل خورده بود، از اپیک دفاع کرده و حق را به این شرکت داد

مایکروسافت پیش از این هم شکایت خود را بابت ایجاد محدودیت اپل برای ایکس کلود به این شکل مطرح کرده بود: «اپل با سرویس‌های بازی، برخورد متفاوتی نسبت به سایر سرویس‌های اپ استور دارد و قوانین سخت‌گیرانه‌تری را برای آن‌ها در نظر گرفته است. با اینکه تمام بازی‌های ایکس باکس گیم پس (Xbox Game Pass) از طرف سازمان‌هایی مثل ESRB درجه‌بندی سنی دریافت کرده‌اند، ولی باز هم اپل به بهانه‌ی عدم نظارت روی تک‌تک این بازی‌ها اجازه‌ی ارائه‌ی بازی‌های ما را روی iOS نمی‌دهد و نمی‌توانیم سرویس مبتنی بر پردازش ابری خود را در اختیار کاربران این سیستم‌عامل قرار دهیم.»

بااین‌حال اکنون که ماه‌ها از اواخر تابستان سال قبل و شکایت مایکروسافت از اپیک می‌گذرد، به‌تازگی شاهد ارائه سرویس ایکس کلود برای iOS بوده‌ایم؛ البته فعلاً به شکل خیلی محدود و دعوت‌نامه‌ای و ازطریق مرورگر اینترنت روی پلتفرم‌های مبتنی بر iOS.

داغ‌تر شدن ماجرا و برگزاری دادگاه اولیه‌ی اپیک و اپل

به ماجرای اپیک و اپل برگردیم. در روزهای داغی که دعوای بین این شرکت‌ها اوج گرفته بود، اتفاقات مختلفی رخ داد که یکی از آن‌ها به انتشار ایمیل‌های سوئینی در فضای مجازی مربوط می‌شد؛ ایمیل‌هایی که او پیش از تصمیم نهایی اپیک برای دور زدن قوانین اپل با مسئولان بالارتبه‌ی این شرکت رد و بدل کرده و از آن‌ها خواسته بود فکری به حال سهم ۳۰٪ و کاهش آن کنند و نه فقط در مورد فورتنایت، بلکه برای سایر برنامه‌ها و بازی‌های اپ‌استور نیز این درصد را کاهش دهند.

در یکی از این ایمیل‌های سوئینی که تاریخ آن به ماه ژوئن برمی‌گردد، چنین نوشته شده بود: «اگر اپل سهم خود را کاهش دهد، مصرف‌کنندگان می‌توانند مبلغ کمتری بپردازند و از آن طرف تولیدکنندگان نیز پول بیشتری بابت فروش محصولات خود به‌دست خواهند آورد. ما امیدواریم که اپل این تصمیم را در مورد تمام توسعه‌دهندگان iOS بگیرد و اجازه دهد فروش نرم‌افزارها روی این سیستم‌عامل به اندازه‌ی کامپیوترهای شخصی آزادانه و رقابتی شود.»

اپیک گیمز و فورتنایت علیه اپل

این ایمیل‌ها بعد از آن هم ادامه داشتند تا اینکه آخرین مورد به همان روزی مربوط می‌شد که اپیک تصمیم بزرگ خود را گرفت. در ایمیل نهایی، سوئینی به‌عنوان مدیرعامل اجرایی اپیک تعدادی از مهم‌ترین اعضای اپل از جمله تیم کوک، مدیرعامل این شرکت را مخاطب خود قرار داده و نوشته بود: «ما دیگر به محدودیت‌های پرداختی اپل پایبند نخواهیم بود. و اگر هم اپل بخواهد اقدام سنگینی مثل قطع دسترسی کاربران فورتنایت به این بازی و به‌روزرسانی‌های آن‌را انجام دهد، اپیک با عرض تأسف به سراغ مبارزه با اپل از راه‌های مختلف فنی، تجاری و قانونی خواهد رفت تا زمانی‌که تغییرات موردنیاز انجام شوند، حتی اگر این کار سال‌ها طول بکشد.»

در حالت عادی هم انتظار می‌رفت اپل بعد از مشاهده‌ی دور زدن قوانین خود توسط اپیک دست به اقدامی چون حذف فورتنایت بزند، ولی شاید لحن بسیار تند سوئینی در ایمیل آخر بود که باعث شد اوضاع تا این حد وخیم شود که حتی کار به تهدید اپل در مورد حذف تمام برنامه‌ها و ابزار مرتبط با اپیک از جمله موتور آنریل برسد.

رأی اولیه‌ی دادگاه Fortnite، برنده و بازنده‌ی قطعی نداشت و اپل و اپیک هرکدام در زمینه‌ای پیروز شده و در بخشی هم شکست خوردند

سرانجام در شهریور ماه سال قبل، رأی اولیه‌ی دادگاه اپیک و اپل اعلام شد؛ رأی‌ای که می‌توان گفت برنده و بازنده‌ی ۱۰۰٪ نداشت، هرچند ضرر اصلی آن متوجه اپیک بود و اپل می‌توانست خود را پیروز این ماجرا بداند. قاضی ایوان گونزالز راجرز، مسئول رسیدگی به این پرونده در رأی اولیه‌ی دادگاه اعلام کرده بود که: «اپل حق دارد بازی فورتنایت را تا زمانی‌که اپیک قوانین اپ‌استور را رعایت نمی‌کند از دسترس مخاطبان خارج کند و این طبیعی است که بازی بدون توجه به قوانین فروشگاه، اجازه‌ی حضور در آن‌را نداشته باشد ولی از طرف دیگر اپل نمی‌تواند کاری به دسترسی اپیک به ابزار و برنامه‌های مرتبط با موتور آنریل داشته باشد و حق ندارد جلوی پشتیبانی این شرکت از آنریل و ارتباط با استودیوهای دیگر در این زمینه را بگیرد.»

در مجموع نظر قاضی راجرز این بود که دعوای حقوقی اپیک و اپل به خود آن‌ها مربوط می‌شود و دو شرکت می‌توانند در زمینه‌های مختلف با یکدیگر بحث داشته باشند، ولی این درگیری نباید آسیبی به حقوق مصرف‌کنندگان وارد کند و بنابراین همه‌چیز در حذف فورتنایت از روی اپ‌استور خلاصه می‌شود و به موارد دیگر ارتباطی پیدا نخواهد کرد. البته این تنها ابتدای درگیری حقوقی این دو شرکت بود و در آینده دادگاه‌های بیشتری در راه بودند.

اپل هم با تشکر از رأی قاضی راجرز، بیانیه‌ای در این زمینه منتشر کرد: «ما از دادگاه تشکر می‌کنیم که این تشخیص را داد که اپیک با این کارها تنها به خودش ضربه می‌زند و این خود اپیک است که قدرت برطرف کردن مشکل پیش‌آمده را دارد. اولویت اصلی ما در اپ‌استور فراهم کردن محیطی امن است که کاربران در آن تجربه‌های لذت‌بخشی داشته باشند، از جمله کاربران آیفون که به فورتنایت علاقه دارند و می‌خواهند فصل بعدی آن‌را تجربه کنند. ما هم با قاضی راجرز هم‌عقیده هستیم که راه‌حل منطقی این است که اپیک به قوانین اپ‌استور پایبند باشد و اگر آن‌ها در این زمینه قدم‌های مثبتی بردارند، ما هم خیلی خوشحال می‌شویم که فورتنایت را یک‌بار دیگر به iOS برگردانیم.»

پیام اپیک گیمز برای طرفداران بازی فورتنایت

دعوت اپیک از طرفداران فورتنایت برای کمک به نجات آن

ولی بعد از رأی اولیه‌ی دادگاه، اتفاق جدیدی رخ داد و اپل، اکانت اپیک گیمز به‌عنوان یکی از توسعه‌دهندگان نرم‌افزارهای iOS را بست؛ اقدامی که شاید در نگاه اول به نظر می‌رسید با نظر قاضی دادگاه در تضاد است، ولی باید توجه کرد که اپیک دو اکانت متفاوت روی اپ‌استور دارد که یکی با موتور آنریل در ارتباط است و دیگری با سایر بازی‌ها و برنامه‌های این شرکت. اکانت اول همچنان سر جای خود قرار گرفته و همان‌طور که دادگاه هم اعلام کرده بود، اپل حق حذف کردن آن‌را نداشت و اپیک می‌توانست به پشتیبانی از بازی‌های تولید شده توسط آنریل ادامه دهد. ولی اکانت دوم به‌طور کامل حذف شده و این قضیه می‌توانست ضربه‌ی بزرگ دیگری به اپیک وارد کند.

یک دهه پس از انتشار Infinity Blade برای iOS و موفقیت بالای آن، اکنون رابطه‌ی اپل و اپیک به تاریک‌ترین حالت ممکن رسیده است

به این ترتیب شرکتی که ۱۰ سال قبل با عرضه‌ی بازی اینفینیتی بلید (Infinity Blade) یکی از اولین بازی‌های بزرگ و پُر سروصدای iOS را به مخاطبان محصولات اپل هدیه داده بود، با حذف آثاری مثل Battle Breakers و Infinity Blade Stickers از روی اپ‌استور مواجه شد و دیگر چیز خاصی به جز ابزار مرتبط با آنریل در iOS نداشت (البته پیش از این هم خود اپیک در سال ۲۰۱۸ هر سه نسخه‌ی اینفینیتی بلید را به بهانه‌ی عدم توانایی در پشتیبانی مناسب از آن‌ها از روی اپ‌استور حذف کرده بود).

بعد از حذف آثار اپیک، اپل بیانیه‌ای هم در این زمینه منتشر کرد: «واقعاً ناامید شدیم از اینکه کار به اینجا رسیده و مجبور هستیم اکانت بازی‌های اپیک گیمز را از روی اپ‌استور حذف کنیم. ما سال‌ها با اپیک همکاری داشتیم و بازی‌های آن‌ها روی اپ‌استور قرار می‌گرفتند، ولی اکنون این شرکت قوانین فروشگاه ما را زیر پا گذاشته و حتی با اینکه دادگاه هم از آن‌ها خواسته به این قوانین پایبند باشند، هنوز این کار را نکرده‌اند و قوانینی که به مدت ۱۰ سال رعایت می‌کردند را زیر سؤال برده‌اند. اپیک حتی به‌طور مداوم سعی می‌کند به‌روزرسانی‌های جدید نسخه‌ی iOS فورتنایت را به این نسخه برساند، درحالی‌که این نسخه دیگر به‌طور قانونی جایی در اپ‌استور ندارد و این کار اپیک نوعی بی‌انصافی در حق سایر تولیدکنندگان محسوب می‌شود. ما امیدواریم بتوانیم در آینده باز هم با اپیک همکاری داشته باشیم، ولی متأسفانه این امر حداقل فعلاً امکان‌پذیر نیست.»

شاید جالب‌ترین بخش ماجرا در آن روزها، تمرکز اپل روی تبلیغ نسخه‌ی موبایل بازی PlayerUnknown's Battlegrounds یا همان پابجی (PUBG) هم‌زمان با حذف دسترسی اپیک از اپ‌استور بود؛ اقدامی که در سایت اپل و همین‌طور اکانت رسمی اپ‌استور در توئیتر رخ داده و نشان می‌داد اپل برای کمرنگ کردن اثرات حذف فورتنایت از فروشگاه خود برنامه‌های زیادی دارد و پابجی موبایل هم مهم‌ترین بخش از این برنامه‌ها خواهد بود؛ بازی محبوبی که اتفاقاً با موتور آنریل 4 هم تولید شده و هرچند مدت‌ها است از رقیب خود فورتنایت عقب افتاده، ولی همچنان طرفداران پرشماری دارد و احتمالاً با کمک اپل می‌تواند جایگاه خود در iOS را بهتر از قبل کند.

تبلیغ بازی پابجی توسط اپل

تبلیغ بازی PUBG توسط اپل در توئیتر

از طرف دیگر درحالی‌که اپل به‌سراغ تبلیغ پابجی رفته بود، در آن روزها فصل چهارم از چپتر دوم بازی فورتنایت به‌دست علاقمندان رسیده و آن‌ها می‌توانستند به سراغ یکی از متفاوت‌ترین اتفاقات دنیای فورتنایت بروند که با همکاری اپیک و مارول تدارک دیده شده و ابرقهرمانان این شرکت در آن حضور پیدا کرده بودند. ولی دراین‌میان به‌دلیل درگیری اپیک و اپل، کاربران iOS از این تجربه‌ی جذاب محروم شدند و درحالی‌که این افراد هیچ تقصیری در این زمینه نداشتند، به بزرگ‌ترین قربانیان دعوای حقوقی دو شرکت تبدیل شدند. البته آن‌ها هنوز هم می‌توانستند فورتنایت را تجربه کنند، ولی نسخه‌ای که به‌روزرسانی نشده و محتوای جدید برای آن عرضه نشده بود. و همچنین قابلیت کراس‌پلتفرم یا بازی با کاربران سایر پلتفرم‌ها را هم نداشت.

همین موضوع هم باعث شد خیلی از کاربران iOS و مک به فکر رها کردن فورتنایت افتاده یا به سمت پلتفرم‌های دیگر برای تجربه‌ی این بازی بروند؛ اثری که خیلی از علاقمندان آن عاشقانه دوستش دارند و برای آن‌ها واقعاً سخت و دردناک است که ببینند محتوای جدید و جذابی برای سایر پلتفرم‌ها از راه رسیده که آن‌ها از امکان تجربه‌ی آن محروم هستند. به این ترتیب انتظار عجیبی نبود که از تعداد افرادی که تا آن روز روی آیفون، آیپد و مک به فورتنایت بازی کردن مشغول بودند، به تدریج کاسته شده و شاهد رها کردن بازی توسط آن‌ها یا حتی کوچ به پلتفرم‌های دیگر باشیم.

البته دراین‌میان افرادی هم بودند که از این موضوع سوءاستفاده کردند و به سراغ فروش آیفون‌های خود با قیمت‌های نجومی رفتند، با این توجیه که بازی فورتنایت روی آیفون آن‌ها نصب شده است! این افراد حتی قیمت‌هایی بالاتر از ۱۰ هزار دلار نیز برای آیفون‌های خود تعیین کردند و سایت‌هایی مثل eBay پُر شد از تبلیغاتی که با ذوق‌زدگی خبر از نصب بودن این بازی محبوب روی گوشی خود می‌دادند و دیگر کاری نداشتند که به تدریج با از راه رسیدن به‌روزرسانی‌های بیشتر، نسخه‌ی iOS فورتنایت به اثری تاریخ مصرف گذشته تبدیل خواهد شد؛ تبلیغاتی که هنوز هم ادامه دارند و برای مثال یکی از آخرین نمونه‌ها، به یک آیفون ۱۰ با نسخه نصب‌شده‌ای از فورتنایت مربوط می‌شود که برای آن قیمت ۶۵۰۰ دلاری تعیین شده است.

بعد از حذف بازی Fortnite از روی اپ استور، بازار فروش آیفون‌های دست دوم به بهانه‌ی نصب این بازی داغ شده و هنوز چنین گوشی‌هایی با قیمت‌های بالا به فروش می‌رسند

خیلی‌ها در آن روزها تصور می‌کردند بالاخره اپل کوتاه می‌آید، مخصوصاً با درنظرگرفتن سابقه این شرکت در موارد مشابه که اپل برای حضور بعضی برنامه‌ها روی محصولاتش حاضر شده حتی قوانین سفت و سخت خود را نیز تغییر دهد. برای مثال در سال ۲۰۱۷ شاهد همکاری اپل و آمازون برای ارائه‌ی نرم‌افزار مرتبط با سرویس پرایم ویدیو (Prime Video) روی Apple TV بودیم؛ همکاری عظیمی که به نظر می‌رسید با پشت‌سر گذاشتن مراحل قانونی و استاندارد انجام شده، ولی مدتی قبل ایمیل‌های مرتبط با این قضیه منتشر شد و مشخص گردید که اپل برای به‌دست آوردن سرویس آمازون روی محصولات خود حاضر به کوتاه آمدن از سهم ۳۰٪ شده و آن‌را به ۱۵٪ کاهش داده است.

موضوعی که نشان می‌دهد صحبت‌های اپل در مورد احترام این شرکت به رعایت حقوق تمام تولیدکنندگان خیلی هم رنگ و بوی واقعیت ندارد و آن‌ها در بعضی موارد می‌توانند سهم دریافتی خود را کاهش دهند تا برنامه‌ی موردنظر را به فروشگاه خود بیاورند. البته اپل هم توجیه خاص خود را در این زمینه داشته و بین سازوکار پرایم ویدیو و سایر برنامه‌ها تفاوت قائل شده ولی بعد از برملا شدن این قضیه، سایر شرکت‌ها هم دوست دارند با اپل در این زمینه مذاکره کرده و سهم ۳۰٪ را به ۱۵٪ کاهش دهند. از جمله Digital Content Next یا DCN که اتحادیه‌ای عظیم در زمینه‌ی محتوای دیجیتالی و بنگاه‌های خبری است و از نیویورک تایمز و واشنگتن پست تا دیزنی و فاکس عضو آن هستند.

تشکیل ائتلاف اپیک و اسپاتیفای علیه اپل و گوگل

DCN در همان روزهای شدت گرفتن دعوای اپیک و اپل، از ارسال درخواست خود به اپل در این زمینه خبر داده و از این گفته بود که وقتی اپل می‌تواند با آمازون به توافق ۱۵٪ برسد، چرا ما نباید به چنین توافقی برسیم؟ در همان زمان خیلی‌ها حدس می‌زدند که دومینویی آغاز شده که همین‌طور ادامه خواهد داشت و ممکن است به تسلیم شدن اپل منجر شود؛ اتفاقی که اپیک نقش پررنگی در آن ایفا می‌کند و حتی در تاریخ ۲۴ سپتامبر ۲۰۲۰ (۳ مهر ۱۳۹۹) شاهد شکل‌گیری ائتلافی علیه اپل (و همین‌طور گوگل) بودیم که اپیک گیمز درکنار شرکت‌ها و پلتفرم‌های دیگری مثل اسپاتیفای (Spotify) آن را تشکیل دادند، تحت عنوان Coalition for App Fairness.

شخصیت‌های مارول در بازی فورتنایت

اسپاتیفای به‌عنوان یکی از معروف‌ترین اعضای این گروه در گذشته نیز تجربه‌ای نسبتاً مشابه اپیک را دربرابر اپل داشته و مدیران آن در سال ۲۰۱۵ تصمیم گرفتند با دعوت مشترکان خود به استفاده از برنامه ازطریق سایت آن به‌جای دریافت حق اشتراک از اپ استور، سهم ۳۰٪ اپل را دور بزنند. البته این ماجرا با مقاومت اپل روبه‌رو شد و کار به جاهای باریکی هم کشید و اکنون اسپاتیفای یک‌بار دیگر هوس مبارزه با اپل را کرده است.

حدود یک ماه بعد از آغاز به کار ائتلاف ضد سهم ۳۰٪ اپل و گوگل، اعلام شد که تعداد اعضای گروه از ۱۳ عدد در ابتدای کار به ۴۰ عدد رسیده و رقمی به مراتب بیشتر از این، یعنی ۴۰۰ شرکت و پلتفرم بزرگ و کوچک دیگر نیز درخواست عضویت در این ائتلاف را کرده‌اند تا علیه سهم دریافتی اپل و گوگل از فروش نرم‌افزارها اعتراض کنند و در عین حال از اپل بخواهند اجازه‌ی انتشار برنامه‌ها را در فضایی به جز اپ استور هم بدهد.

هرچند این اعتراض‌های پیاپی همچنان سود خاصی برای شرکت‌های بزرگ نداشته، ولی حداقل از جهاتی به نفع شرکت‌های کوچک‌تر شده است. به طوری که اپل اواخر سال ۲۰۲۰ اعلام کرد سهم دریافتی‌اش از شرکت‌هایی که در طول یک سال کمتر از یک میلیون دلار فروش خالص داشته باشند را از ۳۰٪ به ۱۵٪ کاهش می‌دهد؛ خبری خوش برای تولیدکنندگان جمع‌وجور بازی‌ها و برنامه‌ها که می‌توانند سود بیشتری را به‌دست آورند.

اپیک درکنار شرکت‌ها و پلتفرم‌هایی مثل اسپاتیفای، ائتلافی علیه انحصارطلبی‌های اپل تشکیل داده‌اند

نبرد اپیک گیمز و اپل همچنان در روزهای پایانی سال ۲۰۲۰ ادامه داشت و هر چند وقت یک‌بار، سایر شرکت‌ها و پلتفرم‌ها هم وارد میدان می‌شدند. از جمله فیسبوک که پیش از آن هم انتقادات زیادی را نسبت به اپل مطرح کرده بود و در دسامبر سال گذشته هم یک‌بار دیگر وارد ماجرا شده و به دفاع از اپیک و انتقاد از سهم دریافتی اپل پرداخت. البته فیسبوک بهانه‌ی دیگری هم برای حمله به اپل دارد که چیزی نیست جز محدودیت‌های شدید اپل دربرابر دستیابی سرویس‌هایی مثل فیسبوک به اطلاعات شخصی کاربران؛ اطلاعاتی که برای امثال فیسبوک بسیار اهمیت دارند و سازوکار تبلیغاتی این پلتفرم‌ها براساس دسترسی به داده‌های مخاطبان طراحی شده و حساسیت‌های اپل در این زمینه، می‌تواند آسیب عظیمی به درآمدهای تبلیغاتی آن‌ها بزند.

دراین‌میان اپیک گیمز در آخرین روزهای سال ۲۰۲۰ تصمیم گرفت شکایت خود را از اپل و گوگل وسعت داده و کار را به بریتانیا نیز بکشاند. مسئولان این شرکت با ادعای سوءاستفاده‌ی اپل و گوگل از موقعیت خود در بازار موبایل، از اقدامات غیررقابتی آن‌ها شکایت کرده و از این گفتند که این دو شرکت در بریتانیا و اروپا هم مثل آمریکا ضد حقوق مصرف‌کنندگان عمل می‌کنند.

اپل هم در این زمینه بیانیه‌ای منتشر کرد که در بخشی از آن چنین آمده بود: «اپ استور به مدت ۱۲ سال به برنامه‌سازها اجازه داده با ارائه‌ی ایده‌های درخشان خود به مخاطبان، دنیا را تغییر دهند. اولویت ما همواره ارائه‌ی فضایی امن برای دانلود نرم‌افزار بوده و درعین‌حال به رعایت برابری بین تولیدکنندگان نیز اهمیت می‌دهیم. اپیک یکی از موفق‌ترین تولیدکنندگان حاضر در اپ استور بوده که توانسته در این سال‌ها به شرکتی میلیارد دلاری تبدیل شود و میلیون‌ها کاربر iOS را در سراسر دنیا و از جمله بریتانیا جذب محصولات خود کند.»

اپیک گیمز علیه اپل

اپل در ادامه به سراغ شکایت از اپیک رفته و نوشته بود: «همان‌طور که یکی از قاضی‌ها نیز مدتی قبل گفته بود، اپیک سعی کرد با نیرنگ و فریب و از راه‌های غیرقانونی، سازوکاری را در برنامه‌های خود ترتیب دهد که توسط اپل تأیید و بررسی نشده و قوانین اپ استور در مورد برابری بین تولیدکنندگان و فضای امن برای مخاطبان را زیر سؤال می‌برد. رفتار بی‌پروای آن‌ها در این زمینه باعث آسیب دیدن مشتریان می‌شود و ما قصد داریم در دادگاه بریتانیا پیرامون این قضیه شفاف‌سازی کنیم.»

شروع جلسات نهایی دادگاه اپیک و اپل

بعد از آن هم دعوا همچنان ادامه داشت، تا اینکه بالاخره در ماه مارس نوبت به یکی از مهم‌ترین بخش‌های ماجرا رسید و قاضی ایوان گونزالز راجرز، خبر از تشکیل دادگاه جدید در تاریخ ۳ ماه می (۱۳ اردیبهشت) داد؛ دادگاهی که قرار شد به علت اهمیت بالای آن، با وجود خطرات ناشی از ویروس کرونا به‌صورت حضوری برگزار شود و طرفین دعوا در آن حاضر شده و به بحث و دفاع از خود بپردازند.

اپل و اپیک هر دو برای حضور قدرتمندانه در این دادگاه به سراغ بزرگ‌ترین مؤسسات حقوقی رفته‌اند؛ به طوری که اپل از مؤسسه‌ی «گیبسون، دان و کراچر» کمک می‌گیرد که تاریخ تأسیس آن به سال ۱۸۹۰ برمی‌گردد و اپیک هم به سراغ مؤسسه‌ی حقوقی «کراوات، سوین و مور» رفته که در سال ۱۸۱۹ یعنی بیش از دو قرن پیش تأسیس شده است. و همین سابقه و معروفیت بالای هر دو مؤسسه‌ی حقوقی و وکلای آن‌ها نشان می‌دهد که هیچ‌کدام از شرکت‌ها قصد کوتاه آمدن در این زمینه را ندارند.

اپل و اپیک برای پیروزی در دادگاه از وکلای دو مؤسسه‌ی حقوقی بسیار معتبر و قدیمی کمک می‌گیرند

سرانجام اولین روز دادگاه به پایان رسید؛ دادگاهی که می‌توان آن را بزرگ‌ترین نمونه در بین موارد مشابه (پرونده‌های ضد انحصار غول‌های تکنولوژی) در دو دهه‌ی اخیر دانست. آخرین مورد مشابه که سروصدای زیادی به‌پا کرده بود، پرونده‌ای بود که از سال ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۱ جریان داشت و در آن مایکروسافت متهم شده بود به انحصارطلبی در بازار سیستم‌های عامل و استفاده از قدرت خود برای سخت‌تر کردن رقابت در بخش‌هایی مثل مرورگرهای اینترنتی از جمله نت‌اسکیپ نویگیتور؛ دادگاهی که درنهایت مایکروسافت در آن مقصر شناخته شد و شکست خورد و عده‌ای عقیده دارند که اگر این اتفاق نیفتاده بود، شاید شرکتی مثل گوگل هم این روزها به شکل فعلی وجود نداشت.

دادگاه اپیک و اپل نیز از جهاتی یادآور همان ماجرا است، البته در شرایطی متفاوت و روزگاری که خیلی چیزها نسبت به اوایل دهه‌ی ۲۰۰۰ دستخوش تغییر شده است؛ دادگاهی که تیم سوئینی، مدیر اپیک گیمز نیز در آن حضور پررنگی دارد و خود شخصاً به صحبت علیه اپیک می‌پردازد.

ویروس کرونا که در این مدت همه‌چیز را به هم ریخته، تأثیر خود را روی دادگاه هم گذاشت و باعث شد بخش‌های ابتدایی آن با مشکلات خنده‌داری همراه شود. از آنجایی که به خاطر رعایت فاصله اجتماعی و شلوغ نشدن سالن خبری از حضور مردم و اهالی رسانه نبود، قرار شده بود علاقمندان ازطریق یک خط ارتباطی بتوانند صدای مسئولان اپل و اپیک و وکلای آن‌ها را بشنوند و البته این قضیه در دقایق اول با مشکلات عجیبی همراه بود.

ماجرا از این قرار بود که مسئولان مربوطه در اقدامی اشتباه، فراموش کردند که صدای خط ارتباطی مردم معمولی با دادگاه را ببندند و همین موضوع باعث شد در پخش مستقیم صدای دادگاه، صدها کودک و نوجوان علاقمند به فورتنایت شروع به داد و فریاد و اعتراض کرده و درمیان صحبت‌های جدی مسئولان اپل و اپیک، جملاتی مثل «آقای قاضی لطفاً فورتنایت را به موبایل برگردان» شنیده شود و بخش‌های ابتدایی دادگاه حالتی کمدی پیدا کند!

تیم سوئینی رئیس اپیک گیمز در حال ورود به دادگاه اپل

تیم سوئینی (سمت چپ) در حال ورود به دادگاه

تیم سوئینی، مدیر اپیک که از جمله شرکت‌کنندگان در دادگاه بود، بحث‌های زیادی را در رابطه با انحصارطلبی اپل مطرح کرد و البته در میان صحبت‌های خود به این قضیه هم اشاره کرد که فروشگاه اپیک گیمز هنوز به سوددهی نرسیده و صدها میلیون دلار تا رسیدن به آن جایگاه فاصله دارد، چرا که همچنان با خرج‌های زیادی همراه است و انتظار می‌رود در عرض سه تا چهار سال به مرحله‌ی سوددهی برسد. از مهم‌ترین دلایلی که اپیک هنوز نتوانسته بابت فروشگاه خود به سود برسد و فعلاً تمرکز خود را روی جذب مشتری گذاشته، می‌توان به پرداخت مبالغ سنگین به ناشران و بازی‌سازهای مختلف اشاره کرد.

برای مثال در این دادگاه مشخص شد که اپیک برای دریافت حق انتشار رایگان بازی Subnautica روی فروشگاه خود، به سازنده و ناشر آن یعنی Unknown Worlds Entertainment مبلغ یک میلیون و ۴۰۰ هزار دلار پرداخت کرده بود و البته نتیجه‌ی آن را هم با جذب ۱.۵ میلیون مشتری جدید در روز اول رایگان شدن این بازی دید. یا برای مثال، آن‌ها برای ۶ ماه انحصاری کردن بازی Borderlands 3 روی پی سی و خارج کردن آن از دسترس استیم، ۱۱۵ میلیون دلار هزینه کرده‌اند.

رئیس اپیک، Fortnite را چیزی فراتر از یک بازی ویدیویی ساده می‌داند و از آن به‌عنوان یک پدیده نام می‌برد

از آنجایی که بزرگ‌ترین علت تشکیل این دادگاه بازی فورتنایت بوده، سوئینی در صحبت‌های خود اشارات زیادی هم به این اثر بتل رویال کرده و آن‌را چیزی فراتر از یک بازی ویدیویی ساده دانسته است. او بازی فورتنایت را یک متاورس (Metaverse) می‌داند، به معنای یک دنیای مجازی عظیم که مخاطبان پرشماری را از سراسر جهان جذب خود می‌کند و تجربه‌ای مشترک را برای آن‌ها رقم می‌زند. او در دادگاه بازی فورتنایت را به این شکل توصیف کرد: «پدیده‌ای که صنعت بازی را ارتقا می‌دهد. تجربه‌ای اجتماعی و سرگرم‌کننده که ترکیبی است از تجربه‌های معمول دنیای بازی و تجربه‌های خارج از این دنیا درکنار یکدیگر.»

به عقیده‌ی سوئینی، فورتنایت یک بازی بتل رویال معمولی نیست که ۱۰۰ نفر را وارد یک رقابت کند و تمام. بلکه دنیایی است که مردم می‌توانند در آن کنار یکدیگر جمع شوند، به تماشای کنسرت بروند، تریلر فیلم‌ها را ببینند یا رویدادهای مخصوصی را تجربه کنند؛ رویدادهایی که از همکاری با مارول و باشگاه‌های بزرگ فوتبال تا کریستوفر نولان و خوانندگان و آهنگسازانی مثل ترویس اسکات و مارشلمو را شامل می‌شود و جنبه‌ای فراتر از یک بازی ساده به فورتنایت می‌دهد.

کاترین فارست، وکیل اپیک هم در صحبت‌های خود از اصطلاح «باغی با دیوارهای بلند» در مورد سیستم‌عامل iOS یاد کرد؛ اصطلاحی که پیش از این هم خیلی‌ها به آن اشاره کرده‌اند و طبق صحبت‌های فارست، به این معنا است که اپل با تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان محصولات خود به شکلی برخورد می‌کند که آن‌ها جذب شده و سپس راه خروجی ندارند و در فضای محدود iOS اسیر می‌شوند و اپل هم کلید در خروجی باغ را به گوشه‌ای نامعلوم پرتاب می‌کند.

از طرف دیگر کارن دان، وکیل اپل هم اپیک را متهم کرد که «در حال انجام کاری خطرناک است و می‌خواهد دادگاه را قانع کند که مخاطبان اپل بدون قوانین iOS راحت‌تر هستند، درحالی‌که چنین چیزی به‌هیچ‌وجه صحت ندارد. اگر قوانین اپل وجود نداشته باشند، نتیجه‌ی آن کاهش امنیت، دسترسی به اطلاعات شخصی و پایین آمدن کیفیت خواهد بود.»

کریتوس و مسترچیف در بازی فورتنایت

کریتوس و مسترچیف، شخصیت‌هایی که تا مدتی پیش کمتر کسی انتظار ورود آن‌ها را به فورتنایت داشت

همچنین اپل در این دادگاه تأکید زیادی روی این قضیه داشت که چرا وقتی اپیک از سال‌ها قبل در جریان قوانین اپل و سهم دریافتی این شرکت بوده، به همکاری خود ادامه داده و اعتراضی نکرده و اکنون به فکر این قضیه افتاده است؟ موضوعی که سوئینی در پاسخ به آن باز هم به اصطلاح باغی با دیوارهای بلند اشاره کرده و از این گفت که از مدت‌ها قبل مخالفت خود را با این روش اعلام کرده بوده، هرچند اشاره‌ی مستقیمی به اپل نکرده و اکنون تصمیم گرفته به سراغ این کار برود.

بخش دیگری از دادگاه به پرداخت‌های اپیک بابت عرضه‌ی بازی فورتنایت روی پلتفرم‌های مختلف اختصاص داشت. هر پلتفرم بابت انتشار بازی‌ها سهم خود را طلب می‌کند و طبق اطلاعات منتشر شده، از سال ۲۰۱۷ تا اکتبر ۲۰۲۰ مبلغی معادل ۲۳۷ میلیون دلار از طرف اپیک به اپل پرداخت شده، درحالی‌که تنها در سال ۲۰۲۰ به مایکروسافت ۲۴۵ میلیون دلار و به سونی ۴۵۱ میلیون دلار پرداخت شده است.

در مجموع اولین جلسه‌ی دادگاه اپیک و اپل هرچند نتیجه‌ی خیلی مشخصی نداشت و هنوز اتفاقات زیادی در پیش است، ولی بحث‌های جالبی در این دادگاه مطرح و باعث شد اطلاعات زیادی هم در مورد فروشگاه اپیک گیمز و بازی فورتنایت به‌دست آوریم و همین‌طور اطلاعاتی که هیچ‌وقت قرار نبوده منتشر شود، ولی اکنون در فضای مجازی پخش شده است. مثل این موضوع که سونی از بعضی ناشران از جمله اپیک گیمز پول می‌گیرد تا به آن‌ها اجازه‌ی اجرای حالت کراس پلی (بازی آنلاین بین دارندگان پلتفرم‌های مختلف) را بدهد.

این اقدام سونی به شکلی است که اگر فردی با پلی استیشن خود به تجربه‌ی بازی فورتنایت بپردازد ولی ازطریق آیفون به سراغ پرداخت پول برای خریدهای درون برنامه‌ای برود، اپیک باید این قضیه را با پرداخت مبلغی به سونی جبران کند. طبق صحبت‌های سوئینی، در میان صاحبان پلتفرم‌های مختلف، این تنها سونی بوده که چنین درخواستی را برای اجرای کراس پلی مطرح کرده و آن‌ها همچنین جلوی انتقال پول مجازی از نسخه‌ی پلی استیشن به سایر نسخه‌ها و برعکس را نیز گرفته‌اند.

دادگاه اپیک و اپل باعث شد با سیاست‌های عجیب سونی در زمینه‌ی دریافت خسارت بابت کراس پلی بازی‌های پلی استیشن آشنا شویم

ماجرا وقتی جالب‌تر شد که ایمیل‌های رد و بدل شده بین اپیک و سونی هم منتشر شده و مشخص شد اپیک برای جلب رضایت سونی بابت استفاده از کراس پلی، چه پیشنهاد‌های جذابی به آن‌ها داده است؛ از جمله اینکه اپیک از سونی شمایل یک قهرمان را در زمینه‌ی کراس پلی به مردم نشان خواهد داد و در ارتباط با همکاری با سونی در E3، پلتفرم واقعیت مجازی این شرکت، آیتم‌ها و شخصیت‌‌های مخصوص برای اشتراک پلی استیشن پلاس و تمدید حق استفاده‌ی استودیوهای زیرمجموعه‌ی سونی از موتور آنریل 4، امتیازهایی اساسی به آن‌ها می‌دهد تا اجازه‌ی استفاده از کراس پلی را در نسخه‌ی پلی استیشن فورتنایت بدهند.

قضیه به همین‌جا هم ختم نشده و در اسناد بعدی مشخص می‌شود که سونی چگونه با محاسبات مخصوص خود، از ناشران طلب خسارت می‌کند و اگر میزان درآمد شبکه پلی استیشن از یک بازی تقسیم بر میزان گیم‌پلی انجام‌شده از آن بازی روی پلی استیشن 4 در یک ماه کمتر از ۸۵٪‌ شود، ناشر باید خسارت پرداخت کند. یعنی سونی عقیده دارد که اگر مخاطبان بازی فورتنایت، آن را بیشتر روی پلی استیشن تجربه می‌کنند باید سود آن هم بیشتر به جیب سونی برود.

برای مثال اگر در یک ماه درآمد حاصل از کراس پلی فورتنایت برابر یک میلیون دلار باشد و درآمد شبکه پلی استیشن از این بازی برابر ۹۰۰ هزار دلار (به عبارتی ۹۰٪) و سهم پلی استیشن از میزان گیم‌پلی بازی هم ۹۵٪، سونی پولی از ناشر نمی‌گیرد. ولی اگر با وجود همان سهم ۹۵٪ گیم‌پلی فورتنایت روی پلی استیشن، درآمد شبکه پلی استیشن از آن فقط ۶۰۰ هزار دلار (۶۰٪) باشد، اپیک باید ۵۲۵۰۰ دلار خسارت به سونی بپردازد. البته این اسناد مربوط می‌شوند به ماه اوت ۲۰۱۹ و شاید تا امروز تغییراتی در این اعداد و ارقام ایجاد شده باشد، ولی چیزی که می‌دانیم این است که سونی همچنان بابت کراس پلی خسارت دریافت می‌کند.

درنهایت جلسه‌ی اول دادگاه به پایان رسید و راجرز به‌عنوان قاضی دادگاه، صحبت زیادی نکرد و بیشتر شنونده بود، ولی نقش او در روزهای آینده خیلی پررنگ‌تر خواهد شد؛ سه هفته‌ی سخت و پُر ماجرا که داستان آن تازه شروع شده و باید صبر کرد و دید که چه نتیجه‌ای به‌دنبال دارد و آیا اپیک پس از مدت‌ها اعتراض، بالاخره به جایی می‌رسد یا اپل پیروز میدان خواهد شد؟

اجینت جونز در چپتر ۲ از فصل ۶ فورتنایت

ولری ویلیامز از مؤسسه‌ی حقوقی «آلستون اند برد» در مورد این دادگاه می‌گوید: «اپل در جلسات بعدی تمرکز بیشتری روی استفاده از جنبه‌های خاصی از قانون آنتی‌تراست خواهد کرد تا بی‌گناهی خود را نشان دهد (قانونی که شرکت‌ها را به رقابت منصفانه و دور شدن از انحصارطلبی دعوت می‌کند). فعلاً نمی‌توانم با اطمینان بگویم که دست اپل برای رسیدن به نتیجه‌ی موردنظر تا چه حد باز است، ولی این اپیک است که باید تلاش بیشتری کند تا بتواند حرف‌های خود را ثابت کند و قوانین هم به شکلی هستند که اپیک برای رسیدن به این هدف کار خیلی خیلی سختی در پیش دارد.»

البته ویلیامز این را هم می‌داند که وکیلی مثل کریستین وارنی در تیم حقوقی اپیک حضور دارد؛ کسی که دو دهه قبل توانست به خوبی از حق نت‌اسکیپ دربرابر مایکروسافت در ارتباط با قانون آنتی‌تراست دفاع کند و سابقه‌ی حضور در تشکیلات آنتی‌تراست در هیئت دولت اوباما را هم داشته و به این سادگی‌ها تسلیم اپل نخواهد شد.

نظر شما همراهان زومجی در مورد این نبرد حقوقی چیست؟ حق را به اپیک می‌دهید و نسبت به انحصارطلبی اپل و دریافت سود بالا توسط این شرکت انتقاد دارید یا سیاست‌های اپل را در این زمینه درست می‌دانید؟ به نظر شما اپیک حق زیر پا گذاشتن قوانین اپل و گوگل و ارائه‌ی قیمت‌هایی بهتر به مخاطبان بازی فورتنایت را داشته یا درهرصورت باید این قوانین را رعایت می‌کرد؟ نظرات خود را با ما درمیان بگذارید.

منبع زومجی

اسپویل
برای نوشتن متن دارای اسپویل، دکمه را بفشارید و متن مورد نظر را بین (* و *) بنویسید
کاراکتر باقی مانده