دیجیکالا با معرفی دیا، دستیار هوشمندی را به کار گرفته که با گفتوگوی صوتی، متنی و تصویری به انتخاب کالا و پیگیری سفارشها کمک میکند.
تصور کنید قصد خرید یک لپتاپ گیمینگ دارید، اما میان دهها مدل مختلف با پردازندهها، کارتهای گرافیک و قیمتهای متفاوت سردرگم شدهاید. بهجای بررسی تکتک محصولات، کافی است بودجه و بازیهایی را که میخواهید تجربه کنید به یک هوش مصنوعی توضیح دهید تا گزینههای مناسب را به شما پیشنهاد کند. این دقیقاً همان تجربهای است که دیجیکالا با معرفی دستیار هوشمند جدید خود به نام «دیا» (Dia) بهدنبال فراهم کردن آن است.
دیجیکالا روز دوشنبه ۲۵ آبان ۱۴۰۵ از این دستیار هوش مصنوعی رونمایی کرد. دیا قرار است نقش یک مشاور خرید را ایفا کند که علاوه بر شناخت محصولات، به امکانات فروشگاه اینترنتی دیجیکالا نیز دسترسی دارد و میتواند کاربران را در مراحل مختلف خرید همراهی کند.
دیا چگونه خرید اینترنتی را سادهتر میکند؟
یکی از مشکلات خرید اینترنتی، پیدا کردن محصول مناسب از میان تعداد زیادی گزینه است. فیلترهای جستوجو و دستهبندیهای فروشگاهی تا حدی این مشکل را برطرف میکنند، اما همیشه نمیتوانند نیاز واقعی خریدار را تشخیص دهند.
دیا تلاش میکند این فرایند را به یک گفتوگوی ساده تبدیل کند. کاربران میتوانند به زبان طبیعی درباره محصول موردنظرشان سؤال بپرسند، چند کالا را با یکدیگر مقایسه کنند یا براساس بودجه و انتظارات خود پیشنهاد بگیرند.
برای مثال، یک گیمر میتواند از این دستیار بخواهد مانیتوری مناسب برای پلیاستیشن ۵ با پشتیبانی از نرخ نوسازی ۱۲۰ هرتز پیشنهاد کند. همچنین میتواند درباره تفاوت دو لپتاپ گیمینگ سؤال بپرسد یا از هوش مصنوعی بخواهد برای خرید تجهیزات یک سیستم کامپیوتری راهنماییاش کند.
البته این موارد نمونههایی از کاربرد احتمالی قابلیتهای دیا هستند و دقت پیشنهادهای آن برای محصولات گیمینگ هنوز نیازمند بررسی عملی است.
نکته جالب اینکه تعامل با دیا تنها به تایپ کردن محدود نمیشود. این دستیار از ورودی صوتی و تصویری نیز پشتیبانی میکند؛ بنابراین کاربران میتوانند با استفاده از صدا یا تصویر، محصول موردنظر خود را جستوجو کنند.
تفاوت دیا با هوش مصنوعی ChatGPT چیست؟
شاید مهمترین سؤال این باشد که وقتی ابزارهایی مانند ChatGPT و Gemini وجود دارند، چه نیازی به یک هوش مصنوعی مخصوص خرید داریم؟
تفاوت اصلی در ارتباط مستقیم دیا با فروشگاه دیجیکالا است. ابزارهای عمومی هوش مصنوعی میتوانند درباره محصولات توضیح دهند و در تصمیمگیری کمک کنند، اما دیا برای استفاده از اطلاعات و امکانات تجاری دیجیکالا طراحی شده است.
براساس توضیحات ارائهشده در مراسم رونمایی، این دستیار میتواند محصولات مرتبط را در قالب یک بسته پیشنهادی کنار یکدیگر قرار دهد و از امکانات تخفیف فروشگاه استفاده کند.
همچنین سبد خرید دیا با سبد خرید اصلی دیجیکالا هماهنگ است. به این ترتیب، کاربر میتواند محصولی را از طریق گفتوگو با هوش مصنوعی به سبد خرید اضافه کند و آن را در محیط اصلی فروشگاه نیز مشاهده کند.
این رویکرد بخشی از مفهومی به نام Agentic Commerce یا تجارت مبتنی بر عاملهای هوش مصنوعی است. در چنین سیستمی، هوش مصنوعی علاوه بر ارائه اطلاعات، میتواند برخی فعالیتهای مرتبط با خرید را نیز انجام دهد.
هوش مصنوعی دیا پس از خرید هم کاربرد دارد
یکی از قابلیتهای قابلتوجه دیا، حضور آن در مراحل پس از خرید است. براساس اطلاعات منتشرشده، این دستیار برای کمک به پیگیری سفارشها، درخواست مرجوعی کالا و دریافت خدمات پشتیبانی نیز طراحی شده است.
از طرف دیگر، شخصیسازی پیشنهادها یکی از اهداف توسعه دیا محسوب میشود. این یعنی دستیار میتواند با شناخت بهتر نیازها و ترجیحات کاربران، در خریدهای بعدی پیشنهادهای مرتبطتری ارائه دهد.
دیجیکالا همچنین از کاربردهایی مانند مشاوره چیدمان دکوراسیون، انتخاب لباس و پرو مجازی بهعنوان بخشی از قابلیتها و مسیر توسعه این فناوری صحبت کرده است.
آیا هوش مصنوعی دیا میتواند به گیمرها کمک کند؟
برای مخاطبان زومجی، جذابترین کاربرد دیا احتمالاً در انتخاب تجهیزات گیمینگ خواهد بود. خرید محصولاتی مانند لپتاپ، مانیتور، هدست و تجهیزات جانبی بازی به بررسی مشخصات فنی و مقایسه گزینههای مختلف نیاز دارد.
یک دستیار هوشمند در صورت دسترسی به اطلاعات دقیق محصولات میتواند این فرایند را کوتاهتر کند. برای مثال، پیشنهاد مانیتور متناسب با قابلیتهای کنسول یا مقایسه لپتاپها براساس سختافزار موردنیاز بازیها میتواند برای کاربران مفید باشد.
بااینحال، پیشنهاد یک محصول مناسب صرفاً براساس مشخصات ثبتشده در فروشگاه همیشه کافی نیست. کیفیت واقعی نمایشگر، عملکرد سیستم خنککننده لپتاپ، تأخیر ورودی تجهیزات گیمینگ و تجربه استفاده طولانیمدت از جمله مواردی هستند که همچنان بررسیهای تخصصی را ضروری میکنند.
به همین دلیل، هوش مصنوعی میتواند انتخاب اولیه محصولات را آسانتر کند، اما لزوماً جایگزین بررسیهای فنی و تجربه عملی نخواهد شد.
دیجیکالا بهدنبال نسل جدید فروشگاههای اینترنتی
براساس توضیحات ارائهشده در مراسم رونمایی، دیا تنها یک چتبات متصل به فروشگاه نیست. دیجیکالا برای توسعه آن از معماری مبتنی بر چند عامل هوش مصنوعی یا AI Agent استفاده میکند که هرکدام میتوانند وظایف مشخصی را برعهده بگیرند.
استفاده از مدلهای هوش مصنوعی محلی و کاهش وابستگی به مدلهای خارجی نیز از اهداف مطرحشده برای توسعه این سیستم است.
در نهایت، دیا میتواند قدمی مهم در تغییر تجربه خرید اینترنتی در ایران باشد؛ تغییری که در آن کاربران بهجای جستوجوی مداوم میان صفحات محصولات، نیاز خود را توضیح میدهند و از یک دستیار هوشمند برای رسیدن به گزینه مناسب کمک میگیرند.
البته موفقیت چنین سیستمی بیش از هر چیز به کیفیت پاسخها، دقت اطلاعات، شفافیت پیشنهادها و عملکرد آن در شرایط واقعی بستگی دارد. باید دید دیا در استفاده روزمره تا چه اندازه میتواند وعدههای مطرحشده را عملی کند.