قبل از GTA 6 چه گذشت؟ نگاهی به مسیر تحول مجموعه جی‌تی‌ای

کمتر مجموعه‌ای در تاریخ بازی‌های ویدیویی توانسته مانند Grand Theft Auto مسیر صنعت بازی را تغییر دهد. زمانی که نخستین نسخه این مجموعه در سال ۱۹۹۷ عرضه شد، شاید کمتر کسی تصور می‌کرد ایده یک بازی اکشن از نمای بالا درباره خلافکاران و سرقت خودرو، روزی به یکی از مهم‌ترین و تأثیرگذارترین برندهای سرگرمی جهان تبدیل شود.

راک‌استار گیمز در طول نزدیک به سه دهه فعالیت خود، بارها استانداردهای بازی‌های جهان‌باز را جابه‌جا کرده است. این استودیو هر بار با معرفی نسخه‌ای جدید از GTA، نه‌تنها انتظارات بازیکنان از این مجموعه، بلکه نگاه کل صنعت به مفهوم آزادی در بازی‌ها را تغییر داده است؛ از شهری که در نخستین نسخه فقط محلی برای انجام مأموریت‌های خلافکارانه بود تا دنیاهای عظیمی که امروزه میلیون‌ها بازیکن در آن‌ها ساعت‌ها به گشت‌وگذار، سرقت، رانندگی و تجربه داستان‌های مختلف می‌پردازند.

حالا با نزدیک شدن به انتشار بازی GTA 6، بار دیگر همه نگاه‌ها به سمت راک‌استار دوخته شده است. استودیویی که پیش از این نیز بارها نشان داده چگونه می‌تواند استانداردهای تازه‌ای برای بازی‌های جهان‌باز تعریف کند. اما برای درک انتظارات از GTA 6، باید به گذشته بازگردیم و ببینیم هر دوره از این مجموعه چه چیزی را به صنعت بازی اضافه کرده است.

در سال ۱۹۹۷، زمانی که استودیوی DMA Design هنوز نام فعلی Rockstar North را نداشت، نخستین نسخهGrand Theft Auto برای پلی‌استیشن و رایانه‌های شخصی منتشر شد. این بازی از نظر ظاهر فاصله زیادی با نسخه‌های امروزی داشت؛ خبری از دنیای سه‌بعدی، داستان‌های سینمایی یا شخصیت‌های فراموش‌نشدنی نبود و بازیکنان همه‌چیز را از زاویه بالا دنبال می‌کردند. اما ایده اصلی GTA از همان ابتدا مشخص بود: آزادی عمل.

بازیکنان در نقش یک خلافکار قرار می‌گرفتند که می‌توانست در شهر حرکت کند، خودروها را بدزدد، مأموریت‌های مختلف انجام دهد و در دنیایی که قوانین چندان اهمیتی نداشتند، هرج‌ومرج ایجاد کند. همین آزادی بی‌سابقه باعث شد GTA خیلی زود مورد توجه قرار بگیرد؛ البته نه همیشه به دلایل مثبت.

تمرکز بازی روی جرم و خشونت باعث شد از همان زمان انتشار، حواشی زیادی پیرامون آن شکل بگیرد. حتی در مجلس اعیان بریتانیا درباره محتوای بازی بحث شد و برخی افراد خواهان جلوگیری از فروش آن بودند. بااین‌حال، این جنجال‌ها نه‌تنها مانع موفقیت بازی نشدند، بلکه تا حدی به شناخته‌تر شدن نام GTA کمک کردند.

جالب اینکه سه شهر مهم مجموعه یعنی Liberty City، Vice City و San Andreas از همان نسخه نخست حضور داشتند. البته طراحی این مناطق با نسخه‌های بعدی قابل مقایسه نبود، اما پایه‌ای را بنا کردند که سال‌ها بعد به یکی از مهم‌ترین عناصر هویتی سری تبدیل شد.

دو سال بعد، در سال ۱۹۹۹، راک‌استار سراغ یک تجربه متفاوت رفت. Grand Theft Auto: London 1969 یک بسته الحاقی برای نسخه اول بود که بازیکنان را از شهرهای خیالی مجموعه خارج کرد و به لندن دهه ۱۹۶۰ برد. این نخستین و آخرین باری بود که GTA به یک شهر واقعی رفت؛ چرا که راک‌استار در ادامه ترجیح داد نسخه‌های اصلی مجموعه را در شهرهایی خیالی اما الهام‌گرفته از مکان‌های واقعی بسازد.

در همان سال، GTA 2 نیز منتشر شد؛ بازی‌ای که بسیاری از پایه‌های مهم مجموعه را شکل داد. این نسخه ویژگی‌هایی مانند نوار سلامتی، امکان ذخیره دستی، مأموریت‌های فرعی، شخصی‌سازی خودروها و آیتم‌های قابل جمع‌آوری در سطح شهر را معرفی کرد؛ عناصری که بعدها به بخش جدایی‌ناپذیر تجربه GTA تبدیل شدند.

با وجود اینکه GTA 2 هنوز فاصله زیادی با عظمت نسخه‌های آینده داشت، اما مسیر مشخصی را برای مجموعه ترسیم کرد. راک‌استار حالا یک فرمول موفق در اختیار داشت: ساخت شهری بزرگ، دادن آزادی زیاد به بازیکن و قرار دادن او در نقش شخصیتی که می‌تواند قوانین آن دنیا را زیر پا بگذارد.

اگر نخستین نسخه GTA جرقه آغاز یک ایده بزرگ بود، GTA 3 همان اثری بود که این ایده را به یک انقلاب تبدیل کرد. در سال ۲۰۰۱، Grand Theft Auto III منتشر شد و برای نخستین بار مجموعه را وارد دنیای کاملاً سه‌بعدی کرد. این تغییر تنها یک تحول ظاهری نبود؛ بلکه نگاه بازیکنان و سازندگان به بازی‌های جهان‌باز را برای همیشه تغییر داد.

Liberty City حالا دیگر مجموعه‌ای از خیابان‌ها در نمای بالا نبود؛ شهری زنده بود که بازیکن می‌توانست در آن رانندگی کند، وارد ساختمان‌ها شود، با شخصیت‌های مختلف تعامل داشته باشد و بدون محدودیت خاصی در محیط حرکت کند. GTA 3 نشان داد یک بازی می‌تواند به جای طراحی مسیرهای مشخص، یک جهان کامل در اختیار بازیکن قرار دهد.

شخصیت اصلی بازی، برخلاف قهرمانان نسخه‌های بعدی هیچ دیالوگی نداشت؛ اما این موضوع مانع موفقیت بازی نشد. در مقابل، شخصیت‌های فرعی و داستان بازی با استفاده از صداپیشگان مطرحی مانند کایل مک‌لالان و مایکل مدسن جان تازه‌ای گرفته بودند.

موفقیت GTA 3 فراتر از انتظار راک‌استار بود. این بازی به پرفروش‌ترین اثر سال ۲۰۰۱ تبدیل شد و بسیاری از استودیوها را به سمت ساخت بازی‌های جهان‌باز مشابه سوق داد. در واقع، می‌توان گفت GTA 3 یکی از مهم‌ترین دلایلی بود که ژانر جهان‌باز در نسل ششم کنسول‌ها به محبوبیت رسید. اما راک‌استار تنها یک سال بعد نسخه‌ای عرضه کرد که حتی از موفقیت GTA 3 نیز فراتر رفت.

Grand Theft Auto: Vice City در سال ۲۰۰۲ منتشر شد و با وجود استفاده از همان فرمول نسخه قبل، هویت کاملاً متفاوتی داشت. این بار بازیکنان به شهری الهام‌گرفته از میامی دهه ۱۹۸۰ رفتند؛ شهری پر از رنگ‌های نئونی، موسیقی‌های خاطره‌انگیز و شخصیت‌هایی که یادآور فیلم‌های جنایی آن دوران بودند.

یکی از بزرگ‌ترین نقاط قوت Vice City، فضاسازی آن بود. راک‌استار با انتخاب دقیق موسیقی‌های دهه ۸۰، طراحی محیط و روایت داستانی با الهام از آثار مافیایی، توانست شهری خلق کند که صرفاً یک محیط برای انجام مأموریت‌ها نبود؛ بلکه خودش یکی از شخصیت‌های اصلی بازی به شمار می‌رفت.

حضور ری لیوتا در نقش تامی ورستی نیز به جذابیت بازی اضافه کرد. این نخستین بار بود که مجموعه GTA از یک بازیگر شناخته‌شده هالیوودی برای نقش اصلی استفاده می‌کرد؛ رویکردی که بعدها به یکی از ویژگی‌های مهم این مجموعه تبدیل شد.

Vice City نیز مانند GTA 3 به پرفروش‌ترین بازی سال انتشار خود تبدیل شد و جایگاه GTA را به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین مجموعه‌های صنعت بازی تثبیت کرد.

در سال ۲۰۰۴، راک‌استار بزرگ‌ترین پروژه خود تا آن زمان را منتشر کرد: Grand Theft Auto: San Andreas. این بازی از هر نظر یک جهش بزرگ نسبت به نسخه‌های قبلی بود. نقشه San Andreas بیش از دو برابر مجموع Liberty City و Vice City وسعت داشت و برای نخستین بار بازیکنان می‌توانستند در محیطی شامل سه شهر بزرگ و مناطق روستایی گسترده به گشت‌وگذار بپردازند.

بهزاد بهرامی جو

رمز های جی تی ای سن اندرس برای اندروید، پی سی و کنسول

مطالعه '6

اما بزرگی San Andreas فقط به اندازه نقشه محدود نمی‌شد. این نسخه عناصر جذاب بیشتری وارد مجموعه کرد؛ بازیکنان می‌توانستند ظاهر شخصیت اصلی یعنی CJ را تغییر دهند، مهارت‌های او را ارتقا دهند، وزن بدنش را تغییر دهند و سبک بازی خود را شخصی‌سازی کنند.

همچنین قابلیت‌هایی مانند شنا، مخفی‌کاری و بالا رفتن از دیوارها برای نخستین بار به مجموعه اضافه شدند. یکی از مهم‌ترین دستاوردهای فنی بازی نیز حذف صفحه‌های بارگذاری هنگام حرکت در جهان باز بود؛ موضوعی که با توجه به محدودیت‌های سخت‌افزاری پلی‌استیشن 2 دستاورد بزرگی محسوب می‌شد.

San Andreas در زمان عرضه با استقبال فوق‌العاده‌ای روبه‌رو شد و طبق سنت نسخه‌های قبلی، به پرفروش‌ترین بازی سال تبدیل شد. هنوز هم بسیاری از طرفداران این مجموعه، San Andreas را بهترین نسخه تاریخ GTA می‌دانند؛ اثری که نشان داد یک بازی جهان‌باز تا چه اندازه می‌تواند گسترده، متنوع و پرجزئیات باشد.

اما پس از پایان نسل ششم، راک‌استار تصمیم گرفت مسیر متفاوتی را دنبال کند؛ مسیری که ابتدا با نسخه‌های قابل‌حمل آغاز شد و سپس با GTA IV، یکی از بزرگ‌ترین تغییرات تاریخ مجموعه را رقم زد.

پس از موفقیت خیره‌کننده Grand Theft Auto: San Andreas، راک‌استار با یک چالش بزرگ روبه‌رو بود. این مجموعه در نسل ششم کنسول‌ها به یکی از مهم‌ترین نام‌های صنعت بازی تبدیل شده بود و حالا انتظارها از نسخه بعدی بسیار بالا رفته بود. ساخت یک دنباله مستقیم برای اثری مانند San Andreas کار ساده‌ای نبود؛ به همین دلیل، راک‌استار در فاصله میان نسل ششم و هفتم، مسیر متفاوتی را انتخاب کرد و چند نسخه فرعی را روانه بازار کرد.

این بازی‌ها شاید به اندازه نسخه‌های اصلی مجموعه سر و صدا نکردند، اما نقش مهمی در حفظ محبوبیت GTA داشتند و نشان دادند حتی نسخه‌های فرعی این مجموعه نیز می‌توانند تجربه‌ای ارزشمند ارائه دهند.

در سال ۲۰۰۵، Grand Theft Auto: Liberty City Stories به‌عنوان یکی از مهم‌ترین بازی‌های قابل‌حمل PSP منتشر شد. این نخستین بار بود که یک نسخه سه‌بعدی کامل از GTA برای یک کنسول دستی عرضه می‌شد؛ موضوعی که در آن زمان دستاورد کوچکی به حساب نمی‌آمد.

بازی بازیکنان را دوباره به Liberty City بازمی‌گرداند؛ شهری که پیش‌تر در GTA 3 دیده بودیم، اما این بار داستانی جدید و شخصیت‌هایی متفاوت داشت. برخلاف بسیاری از نسخه‌های فرعی که صرفاً تجربه‌ای کوچک‌تر از نسخه اصلی ارائه می‌دهند، Liberty City Stories تلاش می‌کرد همان حس آزادی و وسعت نسخه‌های کنسولی را روی یک دستگاه قابل‌حمل منتقل کند.

این بازی بعدها در سال ۲۰۰۶ برای پلی‌استیشن 2 نیز عرضه شد، اما نسخه کنسولی برخی ویژگی‌های جالب نسخه PSP را از دست داده بود. یکی از این قابلیت‌ها، بخش چندنفره بود که در نسخه اصلی امکان تجربه GTA با دوستان را فراهم می‌کرد. همچنین بازیکنان PSP می‌توانستند موسیقی‌های شخصی خود را وارد بازی کنند و یک موسیقی متن اختصاصی برای گشت‌وگذار در شهر بسازند؛ قابلیتی که بسیاری از طرفداران هنوز هم دوست دارند در نسخه‌های جدید مجموعه بازگردد.

یک سال بعد، راک‌استار سراغ نسخه فرعی دیگری رفت و Grand Theft Auto: Vice City Stories را منتشر کرد. این بازی نیز ابتدا برای PSP عرضه شد و سپس راه خود را به پلی‌استیشن 2 باز کرد.

Vice City Stories بازیکنان را بار دیگر به فضای رنگارنگ و دهه هشتادی Vice City می‌برد، اما این بار داستانی متفاوت را روایت می‌کرد. اگرچه این نسخه‌ها از همان نقشه‌های آشنای مجموعه استفاده می‌کردند، اما داستان‌های جدید، شخصیت‌پردازی بهتر و حفظ برخی بازیگران نسخه‌های اصلی باعث شدند تجربه‌ای فراتر از یک محصول فرعی ساده باشند.

در واقع، مجموعه Stories نشان داد دنیای GTA آن‌قدر ظرفیت دارد که حتی بدون تغییر کامل فرمول، می‌توان داستان‌های جدیدی در همان شهرها روایت کرد.

در سال ۲۰۰۹، راک‌استار یکی از متفاوت‌ترین نسخه‌های تاریخ مجموعه را عرضه کرد: Grand Theft Auto: Chinatown Wars. این بازی ابتدا برای نینتندو DS منتشر شد و بعدها به PSP و گوشی‌های هوشمند نیز راه یافت. برخلاف نسخه‌های سه‌بعدی اخیر، Chinatown Wars دوباره به زاویه دید بالا به پایین بازگشت؛ همان سبکی که نخستین نسخه‌های GTA با آن شناخته می‌شدند.

اما این بازگشت به گذشته به معنای یک تجربه قدیمی نبود. راک‌استار با استفاده از امکانات سخت‌افزاری DS، یک بازی مدرن، سریع و خلاقانه ساخت که بسیاری از محدودیت‌های نسخه‌های اولیه را پشت سر گذاشته بود. Chinatown Wars داستان هوانگ لی، جوانی از خانواده‌ای خلافکار در Liberty City، را روایت می‌کرد که پس از یک اتفاق ناگوار وارد دنیای جرم و جنایت می‌شود. بازی علاوه بر مأموریت‌های اصلی، سیستم‌های جدیدی مانند تجارت مواد مخدر، تعامل بیشتر با محیط و استفاده از صفحه لمسی کنسول DS را معرفی کرد.

با وجود اینکه Chinatown Wars هیچ‌گاه به اندازه GTA 3 یا Vice City محبوب نشد، اما در میان طرفداران سرسخت مجموعه جایگاه ویژه‌ای دارد. بسیاری معتقدند این بازی یکی از بهترین نسخه‌های فرعی GTA و نمونه‌ای موفق از این است که چگونه می‌توان ریشه‌های قدیمی مجموعه را با ایده‌های جدید ترکیب کرد. اما تمام این نسخه‌ها در نهایت مقدمه‌ای بودند برای بزرگ‌ترین جهش تاریخ GTA؛ نسخه‌ای که قرار بود مجموعه را وارد نسل جدید کند و نگاه بازیکنان به جهان‌های مجازی را تغییر دهد.

در سال ۲۰۰۸، Grand Theft Auto IV برای پلی‌استیشن 3 و ایکس‌باکس 360 منتشر شد و نشان داد راک‌استار قصد ندارد فقط نسخه‌های قبلی را بزرگ‌تر کند؛ بلکه می‌خواهد تجربه GTA را از پایه بازتعریف کند. پس از فضای پرزرق‌وبرق Vice City و وسعت عظیم San Andreas، بازی GTA IV رویکرد متفاوتی داشت. این بار راک‌استار تمرکز بیشتری روی واقع‌گرایی، روایت داستانی و شخصیت‌پردازی گذاشت.

بازیکنان در نقش نیکو بلک، مهاجری از اروپای شرقی، وارد Liberty City می‌شدند؛ شهری که دوباره طراحی شده بود و شباهت زیادی به نیویورک داشت. برخلاف نسخه‌های قبلی که بیشتر روی ماجراجویی‌های یک خلافکار جاه‌طلب تمرکز داشتند، داستان GTA IV درباره مردی بود که تلاش می‌کرد گذشته خشونت‌آمیز خود را پشت سر بگذارد، اما بار دیگر به دنیای جرم و جنایت کشیده می‌شود.

یکی از بزرگ‌ترین پیشرفت‌های GTA IV، زنده‌تر شدن شهر بود. مردم عادی در خیابان‌ها رفتارهای متنوع‌تری داشتند، خودروها وزن و فیزیک واقع‌گرایانه‌تری پیدا کرده بودند و تعامل با محیط نسبت به گذشته بسیار گسترده‌تر شده بود. راک‌استار همچنین مجموعه‌ای از ویژگی‌های جدید را معرفی کرد که بعدها به استاندارد سری تبدیل شدند. تلفن همراه حالا نقش بسیار مهم‌تری در بازی داشت و بازیکنان می‌توانستند از آن برای تماس گرفتن، دریافت مأموریت‌ها و ارتباط با شخصیت‌های دیگر استفاده کنند.

تماشای برنامه‌های تلویزیونی در خانه شخصیت اصلی، امکان انتخاب در برخی بخش‌های داستان و حتی قابلیت ساده‌ای مانند سوار شدن به تاکسی و تماشای مسیر از صندلی عقب خودرو، نشان می‌داد راک‌استار به دنبال ساخت جهانی بود که صرفاً پس‌زمینه اتفاقات بازی نباشد.

GTA IV هنگام عرضه با تحسین گسترده منتقدان و بازیکنان روبه‌رو شد و یکی از مهم‌ترین بازی‌های نسل هفتم لقب گرفت. بااین‌حال، راک‌استار هنوز تمام ایده‌های خود برای این نسخه را ارائه نکرده بود.

پس از انتشار GTA IV، راک‌استار دو بسته الحاقی داستانی برای بازی عرضه کرد که بعدها به‌عنوان نمونه‌هایی موفق از محتوای پس از عرضه شناخته شدند.

نخستین بسته، The Lost and Damned، در سال ۲۰۰۹ منتشر شد و داستان جانی کلبیتز، یکی از اعضای گروه موتورسواری The Lost، را روایت می‌کرد. این بسته نگاهی متفاوت به Liberty City داشت و نشان می‌داد اتفاقات GTA IV تنها از دید نیکو روایت نمی‌شوند.

دومین بسته همان سال عرضه شد و این بار بازیکنان کنترل لوییز لوپز، محافظ و دستیار یک مدیر باشگاه شبانه به نام Tony Prince، را در اختیار می‌گرفتند. این نسخه برخلاف فضای تاریک GTA IV، دوباره کمی از اغراق، رنگ‌وبوی سرگرم‌کننده و جنون‌آمیز نسخه‌های قدیمی مجموعه را بازگرداند.

این دو بسته الحاقی بعدها در قالب مجموعه Grand Theft Auto: Episodes from Liberty City برای پلی‌استیشن 3 عرضه شدند و نشان دادند راک‌استار حتی از یک شهر و یک بازی می‌تواند چند تجربه کاملاً متفاوت خلق کند.

دوران GTA IV پایان یک دوره مهم برای مجموعه بود؛ دوره‌ای که راک‌استار نشان داد جهان‌بازها فقط درباره وسعت نقشه نیستند، بلکه می‌توانند داستان‌هایی عمیق، شخصیت‌هایی پیچیده و دنیاهایی باورپذیر ارائه دهند.

اما فصل بعدی قرار بود بزرگ‌ترین موفقیت تجاری تاریخ مجموعه را رقم بزند؛ نسخه‌ای که علاوه بر معرفی یکی از بزرگ‌ترین جهان‌های GTA، مسیر آینده این مجموعه را برای همیشه تغییر داد: Grand Theft Auto V و GTA Online.

پس از موفقیت Grand Theft Auto IV و بسته‌های الحاقی داستانی آن، راک‌استار بار دیگر با یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های تاریخ مجموعه روبه‌رو شد. GTA IV توانسته بود استانداردهای تازه‌ای در زمینه داستان‌گویی، واقع‌گرایی و طراحی جهان باز تعریف کند؛ اما طرفداران همچنان منتظر بودند ببینند این استودیو چگونه می‌تواند تجربه‌ای حتی بزرگ‌تر از San Andreas و پیچیده‌تر از GTA IV خلق کند.

پاسخ راک‌استار در سال ۲۰۱۳ با عرضه Grand Theft Auto V مشخص شد؛ بازی‌ای که نه‌تنها به یکی از موفق‌ترین آثار تاریخ صنعت بازی تبدیل شد، بلکه مسیر آینده مجموعه را نیز برای سال‌ها تغییر داد.

GTA 5 در سال ۲۰۱۳ برای پلی‌استیشن 3 و ایکس‌باکس 360 عرضه شد و از همان ابتدا مشخص بود که راک‌استار قصد دارد بزرگ‌ترین نسخه مجموعه را بسازد. این بازی برخلاف GTA IV که بیشتر روی داستانی جدی و واقع‌گرایانه تمرکز داشت، ترکیبی از ویژگی‌های تمام نسخه‌های قبلی بود؛ از فضای رنگارنگ Vice City گرفته تا وسعت San Andreas و جزئیات واقع‌گرایانه GTA IV.

یکی از مهم‌ترین تغییرات بازی، معرفی سه شخصیت اصلی قابل‌بازی بود. برای نخستین بار در تاریخ مجموعه، بازیکنان کنترل یک قهرمان واحد را در اختیار نداشتند و می‌توانستند بین مایکل، فرانکلین و تروِر جابه‌جا شوند.

هرکدام از این سه شخصیت گذشته، انگیزه و سبک زندگی متفاوتی داشتند. مایکل یک خلافکار بازنشسته بود که تلاش می‌کرد زندگی آرامی داشته باشد، فرانکلین جوانی بود که به دنبال راهی برای خروج از زندگی خیابانی می‌گشت و تروِر نماینده بخش دیوانه و غیرقابل پیش‌بینی دنیای GTA بود.

این ساختار نه‌تنها باعث تنوع بیشتر در داستان شد، بلکه امکان طراحی مأموریت‌هایی بزرگ‌تر و پیچیده‌تر را فراهم کرد. بازیکنان می‌توانستند در جریان بسیاری از سرقت‌های مهم، بین شخصیت‌ها جابه‌جا شوند و هرکدام بخشی از عملیات را انجام دهند.

یکی دیگر از نقاط قوت GTA V، نقشه عظیم آن بود. شهر Los Santos و مناطق اطراف آن، بزرگ‌ترین محیطی بودند که راک‌استار تا آن زمان ساخته بود. این جهان علاوه بر خیابان‌های شلوغ شهری، شامل مناطق کوهستانی، بیابان‌ها، دریا، جنگل‌ها و مناطق روستایی می‌شد.

اما اهمیت GTA V فقط در اندازه نقشه خلاصه نمی‌شد. راک‌استار تلاش کرد این جهان را پرجزئیات‌تر از همیشه کند. بازیکنان می‌توانستند فعالیت‌های مختلفی خارج از مأموریت‌های اصلی انجام دهند؛ از ورزش و خرید گرفته تا غواصی، پرواز با هواپیما و گشت‌وگذار در نقاط مختلف شهر.

همچنین این نسخه برای نخستین بار در تاریخ مجموعه، امکان تجربه بازی از زاویه دید اول‌شخص را در نسخه‌های نسل بعدی و رایانه شخصی اضافه کرد. این قابلیت بعدها به یکی از ویژگی‌های محبوب بازیکنان تبدیل شد و تجربه‌ای کاملاً متفاوت از Los Santos ارائه داد.

اگرچه GTA V به‌تنهایی یکی از موفق‌ترین بازی‌های تاریخ بود، اما چیزی که بیش از هر چیز باعث ماندگاری آن شد، بخش آنلاین بازی بود.

Grand Theft Auto Online حدود یک ماه پس از انتشار نسخه اصلی در سال ۲۰۱۳ عرضه شد. شروع کار این بخش چندان آسان نبود؛ سرورهای بازی در روزهای نخست با مشکلات فنی فراوانی روبه‌رو شدند و محتوای اولیه نیز محدود بود. بااین‌حال، راک‌استار به‌جای رها کردن این پروژه، تصمیم گرفت آن را به‌مرور توسعه دهد.

طی سال‌های بعد، GTA Online به یکی از بزرگ‌ترین سرویس‌های آنلاین صنعت بازی تبدیل شد. راک‌استار با انتشار به‌روزرسانی‌های متعدد، محتوای جدیدی به بازی اضافه کرد؛ از مأموریت‌های داستانی و سرقت‌های بزرگ گرفته تا مسابقات، وسایل نقلیه جدید، کسب‌وکارها و فعالیت‌های مختلف.

یکی از مهم‌ترین به‌روزرسانی‌ها، اضافه شدن سرقت‌های چندمرحله‌ای بود. این مأموریت‌ها برخلاف بسیاری از فعالیت‌های آنلاین ساده، نیازمند برنامه‌ریزی، همکاری بین بازیکنان و اجرای دقیق مراحل مختلف بودند و تجربه‌ای شبیه فیلم‌های سرقت هالیوودی ارائه می‌کردند.

GTA Online همچنین نشان داد یک بازی جهان‌باز می‌تواند سال‌ها پس از عرضه همچنان بازیکنان فعال داشته باشد. در شرایطی که بسیاری از بازی‌ها پس از چند ماه فراموش می‌شوند، GTA V همچنان یکی از پرمخاطب‌ترین آثار بازار باقی ماند.

البته موفقیت طولانی‌مدت GTA Online بدون هزینه نبود. با عرضه نسخه‌های جدیدتر GTA V برای نسل‌های مختلف، برخی نسخه‌های قدیمی کنار گذاشته شدند. پشتیبانی از نسخه پلی‌استیشن 3 و ایکس‌باکس 360 در سال ۲۰۱۵ متوقف شد و سرورهای این نسخه‌ها نیز در سال ۲۰۲۱ برای همیشه تعطیل شدند.

بااین‌حال، نسخه‌های جدید بازی روی پلی‌استیشن 5 و ایکس‌باکس سری ایکس | اس نشان دادند GTA V همچنان توانایی رقابت با بازی‌های مدرن را دارد. حتی با وجود گذشت سال‌ها، نسخه نسل جدید بازی از نظر محتوا و تجربه کلی همچنان تفاوت زیادی با نسخه اولیه ندارد و همین موضوع نشان‌دهنده کیفیت بالای طراحی آن است.

موفقیت GTA V باعث شد این بازی به یکی از پرفروش‌ترین آثار تاریخ سرگرمی تبدیل شود؛ موفقیتی که حتی برای استانداردهای راک‌استار نیز کم‌سابقه بود. اما در کنار دستاوردهای تجاری، این نسخه یک تغییر مهم در مسیر مجموعه ایجاد کرد: تمرکز بیشتر روی تجربه‌های آنلاین و جهان‌هایی که می‌توانند برای سال‌ها زنده باقی بمانند.

اکنون با نزدیک شدن به عرضه بازی جی تی ای ۶، یکی از بزرگ‌ترین پرسش‌ها این است که راک‌استار چگونه می‌خواهد بار دیگر استانداردهای بازی‌های جهان‌باز را تغییر دهد.

تجربه GTA Online نشان داده که بخش‌های آنلاین و سرویس‌محور احتمالاً نقش مهم‌تری در آینده مجموعه خواهند داشت، اما تاریخ GTA ثابت کرده راک‌استار همیشه چیزی فراتر از انتظارات ارائه می‌دهد. هر نسخه اصلی این مجموعه در زمان انتشار یک قدم بزرگ روبه‌جلو بوده است؛ GTA 3 با تبدیل جهان باز به یک تجربه سه‌بعدی واقعی، Vice City با خلق یک شهر به‌یادماندنی، San Andreas با وسعت و آزادی بی‌سابقه، GTA IV با واقع‌گرایی و داستان‌گویی عمیق و GTA V با ترکیب همه این عناصر و ساخت یک پدیده آنلاین.

میثم خلیل زاده

همه چیز درباره GTA 6؛ تاریخ انتشار، قیمت، پیش‌فروش، نسخه‌ها و جزئیات بازی

مطالعه '13

حالا نوبت GTA 6 است تا فصل جدیدی از این مسیر را آغاز کند. شاید هنوز مشخص نباشد این بازی دقیقاً چه تغییراتی ایجاد خواهد کرد، اما یک چیز تقریباً قطعی است: وقتی راک‌استار وارد یک نسل جدید می‌شود، صنعت بازی معمولاً مجبور می‌شود خودش را با استانداردهای تازه‌ای هماهنگ کند.

نظرات خود را در مورد سیر تحول مجموعه جی تی ای با زومجی و کاربران آن در میان بگذارید.