عواقب قطعی اینترنت و پیامک بر کسب و کارها؛ میخی بر تابوت فروشگاهها
ویدیو گیم بدون شک یکی از سرگرمیهای محبوب در بین ایرانیها است؛ از گیمرهای حرفهایتری که با کنسول یا پی سی بازی میکنند تا افرادی که در هر فضای ممکنی از مترو و اتوبوس گرفته یا حتی در زمانهای استراحت سر کار سراغ بازی با موبایل میروند، در این جامعه مخاطب قرار میگیرند. اما ویدیو گیم فراتر از سرگرمی، به دلیل مشتری بالقوهای که در ایران دارد، تجارت بزرگی هم بهحساب میآید؛ از فروشگاههای فیزیکی گرفته تا انواع پلتفرمهای آنلاین طی سالیان اخیر شکل گرفته و در این زمینه فعالیت میکنند که جدا از تامین تجهیزات موردنیاز ایرانیها، باعث ایجاد مشاغل مختلفی هم برای مخصوصا گروههای سنی جوان و نوجوان شدهاند.
با این حال جدا از اینکه ویدیو گیم بهطور کلی یکی از اولین قربانیهای قطعیها و محدودیتهای اینترنت، چه محدودیتهای داخلی و چه خارجی، است، از روز پنجشنبه و با قطع سراسری اینرنت و حتی سرویسهای پیامک در ایران، فروشگاههای این حوزه وضعیت بسیار آشفتهای را تجربه میکنند. وضعیتی که دغدغه فروش در چنین روزهایی، اولویت پایینی در آن پیدا میکند و بیشتر، متمرکز روی مواردی مثل دسترسی کاربران، بیاعتمادی مشتریان در نتیجه محدودیتهای پیشآمده و موارد دیگر است.
از این رو گفت و گویی با چند نفر از فعالان این حوزه در ایران داشتیم. حسین صادقی، مدیرعامل درگون شاپ، ضمن اشاره به افت فروش حداقل ۸۰ درصدی این مجموعه پس از قطعی اینترنت، چالشهای دسترسی مشترکین به سایت را دغدغه اصلی خود عنوان میکند. صادقی در این مورد گفت:
در حال حاضر و با اینکه سرورهای ما داخلی است، به دلیل مشکلاتی که برای پیامکها پیش آمد، عملا امکان لاگین یوزر در سایت را نداریم. راه جایگزین ما برای زمان اختلاف در پیامکها، ایمیل بود که آن هم شرایط مشابه و حتی بدتری دارد. تنها افرادی که از قبل در سایت ثبت نام کردهاند امکان دسترسی به اکانت خود را دارند که شاید نهایتا ۱۰ تا ۱۵ درصد از کاربران کلی ما باشند.- حسین صادقی، مدیرعامل درگون شاپ
صادقی در ادامه هم اشاره کرد که به دلیل قطع بودن راههای ارتباطی، این مجموعه حتی امکان اطلاعرسانی درست در مورد شرایط فعالیت شعبههای فیزیکی خود را هم ندارد. وی همچنین به غیرقابل پیشبینی بودن شرایط فعلی اشاره داشت و این موضوع را که مشخص نیست شرایط اینترنت تا چه زمانی به همین روال خواهد بود، عاملی برای بلاتکلیفی کسب و کارها دانست.
مهدی مصری، مدیر بازاریابی تکسیرو، هم در صحبت با زومجی به دغدغههای مشابهی اشاره داشت. با اعلام مصری، در پی قطعی اینترنت دسترسی یوزرها به سایت تکسیرو کاملا قطع شده است. چرا که حتی اگر آدرس سایت را هم حفظ باشند، در نهایت برای لاگین وابسته به پیامک هستند. وی در این مورد گفت:
قطعی اینترنت و پیامکها، نه تنها دسترسی مشتریان تک سیرو به سایت را غیرممکن کرده که باعث قطع شدن دسترسی خود مسئولین سایت هم شده است. چرا که دسترسی ما به ادمین در نهایت مستلزم دریافت پیامک بود. در این حالت امکان بررسی سفارش مشتریان یا شرایط پرداختی آنها و در نتیجه ارائه خدمات به مشتریان وجود ندارد.- مهدی مصری، مدیر بازاریابی تکسیرو
مصری در ادامه اشاره کرد که ادامهدار بودن این موضوع، باعث خواهد شد تا علاوه بر مساله فروش، مشکلاتی از حیث اعتبار هم برای مجموعه تک سیرو پیش بیاید؛ چرا که در وضعیت فعلی امکان ارائه خدمات به مشتریان به دلیل دسترسی نداشتن به سایت و جزییات فرایند خرید وجود ندارد و همین مساله نارضایتی مشتریان را در پی داشته است.
مصری همچنین اعلام کرد که بحث فروش بازیهای دیجیتالی که از مدتی پیش در تک سیرو آغاز شده بود، در پی قطعی اینترنت کاملا متوقف شده است و طبیعی است که در این شرایط امکان تجربه بازیهایی که به هر نحوی به اینترنت وابسته هستند، غیرممکن است. مصری در ادامه هم گفت:
«در چند وقت اخیر، هم افزایش قیمت ارز و هم قطعی اینترنت تاثیر منفی زیادی روی کسب و کارهای این حوزه داشته است که تاثیر قطعی اینترنت، حتی بیشتر هم بهچشم میآید. چرا که عملا هر نوع فعالیت مرتبط با بازی، وابسته به اینترنت است.»
محمد صائبی، مدیرعامل مجموعه گیم تک، ضمن اشاره به نقش مهم سرگرمی در جامعه، اعلام کرد که در شرایط فعلی تاثیر قطعی اینترنت بسیار فراتر از دغدغه فروش و مدیریت فروشگاه است. وی دغدغه نیروهای کاری فعال در مجموعه گیم تک را یکی از مشکلات مهم خود دانست و گفت:
«هدف ما در گیم تک همیشه ایجاد فضایی در سه شعبه فروشگاه است که علاقهمندان به این حوزه، بتوانند برای دقایقی هم که شده در فضایی با کارکنان گپ بزنند و از نزدیک با محصولات محبوب خودشان روبهرو شوند. گیم تک در حال حاضر ۲۹ نفر نیروی کار دارد که در صورت تداوم شرایط قطعی اینترنت و مشکلات پیشآمده در نتیجه آن، شرایط دشواری برای همکاری با افراد خواهیم داشت. این موضوع قطعا باعث یاس و ناامیدی است.»- محمد ساعدی، مدیرعامل مجموعه گیم تک
صائبی همچنین به این موضوع اشاره کرد که مساله بازی و ویدیو گیم، امروزه در جهان حتی بهعنوان یک شغل پذیرفته شده و رشد داشته است. وی ابراز امیدواری کرد تا مسئولین و تصمیمگیرندهها در تصمیمهایی مثل قطعی اینترنت، چنین موضوعی را در نظر داشته باشند؛ چرا که گیمرهای ایرانی روز به روز در حال حذف شدن از جامعه جهانی هستند.
زومجی همچنین صحبتی هم با فرهاد کوسیایی، مدیرعامل مجموعه نخل مارکت داشت. کوسیایی اعلام کرد که کسب و کارهای حوزه ویدیو گیم، از مدتی پیش و پس از افزایش قیمت ارز، درگیر مشکلات زیادی شدهاند. با این حال اضافه شدن مساله قطعی اینترنت به این مشکل، باعث خواهد شد تا این شرایط روز به روز بدتر هم بشود. وی گفت:
«تداوم قطعی اینترنت، باعث خواهد شد تا شرایط اقتصادی روز به روز حتی از وضعیت قبلی هم بدتر شود. اولین مساله، بحث نیروی کار مجموعهها است که در شرایط نبود درآمد و توقف فعالیت، دچار بلاتکلیفی میشود. خیلی از کسب و کارها، از جمله ما، در شرایط اقتصادی کشور طی سالهای اخیر در حالت تلاش برای بقا بودیم و با این وضعیت فعلی، نمیتوان آینده روشنی برای آنها متصور شد.»
کوسیایی در ادامه اعلام کرد که در وضعیت قطعی اینترنت، این مجموعه عملا توان هیچ فعالیتی را به شکل درست ندارد:
«ما در نهایت یک کسب و کار آنلاین هستیم؛ برای مثال توسعهدهندهها و برنامهنویسها به دلیل وابستگی کار خودشان به گیتهاب، ابزارهای هوش مصنوعی و موارد دیگر، عملا امکان فعالیت را ندارند.
از طرف دیگر، مشتریان هم در چنین شرایطی اعتماد خود را از دست میدهند؛ برای مثال این شک بهوجود میآید که آیا در شرایط فعلی اصلا سفارش من ارسال خواهد شد یا خیر.
همچنین ما برای اکانتها و سرویس نخل پلاس کاملا وابسته به اینترنت بین الملل هستیم که کاملا خاموش شدهاند و سفارش ما برای آنها صفر شده است.»
کوسیایی همچنین اعلام کرد که به هر حال مشکلاتی مثل پیامکها در نهایت حل میشوند؛ اما مساله اصلی نبود ثبات است:
قطعیهای اینچنینی هر بار که رخ میدهند، ما را برای مدتی از برنامههای خودمان برای کسب و کار عقب میاندازد. ما از سیستمی که برای توسعه فکر کنیم، عملا فکر بقا هستیم. مثلا اگر هم در آینده نزدیک شاهد وصل مجدد اینترنت باشیم، با هجمه زیادی از کاربر روبهرو خواهیم شد که پاسخگویی به نیاز آنها نیازمند حجم کار زیادی از سمت تیم توسعهدهندههای ما است؛ پس ما به جای تمرکز روی برنامههای آینده، مدام باید روی بقا فکر کنیم.- فرهاد کوسیایی، مدیرعامل مجموعه نخل مارکت
به هر حال مشخص است که کسب و کارهای حوزه ویدیو گیم هم مثل هر حوزه دیگری، با محدودیتهای اعمالشده روی اینترنت و راههای ارتباطی آینده تلخی پیشرو خواهند داشت. متاسفانه مشکلات اینچنینی طی سالهای اخیر بارها و بارها رخ دادهاند. طبق گزارش بنیاد ملی بازی های رایانهای، صنعت بازیهای ویدیویی دریچهای برای آرامش روح و روان جمعیت ۳۲ میلیون نفری گیمرهای ایرانی است.
حال باید پرسشگری داشت که آیا بنیاد ملی بازیهای رایانهای به عنوان متولی صنعت بازیهای ویدیویی چه قدم مثبتی حتی در حد بیانیه برای برقرار دوباره ارتباط برداشته است.