سیبهای آدم، قدیسه ماد و سامورایی و زندانی سه فیلم متفاوت، عمیق و جذابی هستند که می‌توان برای این آخر هفته تماشا کرد. با این مقاله همراه زومجی باشید.
در این شماره از مقالات «آخر هفته چه فیلمی ببینیم؟» در ابتدا سراغ سیبهای آدم خواهیم رفت. اثری در حیطه‌‌ی ایمان، شر و خوش‌بینی به دنیا. سپس جدیدترین فیلم کیوشی کوروساوا را خواهیم دید، فیلمی که از سینمای سامورایی برای رسیدن به مفاهیمی انسانی استفاده میکند. بعد از آن هم قدیسه ماد را می‌بینیم، فیلمی با گرانشی عجیب و روانشناختی همراه با دنیایی پر از وحشت.
فیلم سیب های آدم
فیلم Adam’s Apples
- کارگردان: آندرس توماس ینسن
- بازیگران: مدس میکلسن، اولریش تامسن
- سال انتشار: ۲۰۰۵
آدام، یک نئونازی است که به کلیسایی کوچک و دورافتاده فرستاده می‌شود. جایی که باید مدتی را زیر نظر ایوان، کشیشی عجیب سپری کند. ایوان از او می‌خواهد هدفی برای اقامتش انتخاب کند و آدام، پختن یک کیک سیب را انتخاب میکند.
سیبهای آدم یک اثر دانمارکی است، فیلمی که پشت طنز سیاهش روایتی درباره ایمان، شر، رنج و معنای امید می‌سازد. آندرس توماس ینسن در این فیلم جهانی خلق میکند که درش مرز میان تراژدی و کمدی از بین رفته و اتفاقات به‌ظاهر خنده‌‌دار، تلخ‌ترین جنبه‌های زندگی انسان را آشکار می‌کنند. داستان فیلم در محیطی دورافتاده و آرام، نزدیک کلیسایی کوچک شکل می‌گیرد اما این آرامش ظاهری با شخصیت‌های آشفته، خشونت پنهان و اتفاقات غیرمنتظره مدام از بین می‌رود. اتمسفر فیلم ترکیبی تکان‌دهنده از سکوت محیط روستایی، خشونت، طنز سیاه و نوعی اندوه پنهان است. همین تضاد، گرانش منحصربه‌فردی ایجاد میکند که نه تاریک است و نه می‌توان آن را امیدوارکننده دانست.
جهان‌بینی فیلم در تقابل دو نوع اندیشه با زندگی شکل می‌گیرد. پذیرش تلخی و شرارت جهان، یا پافشاری بر امید؟ حتی زمانی که همه چیز علیه دنیایی است که در آن زندگی می‌کنیم. با اینحال، فیلم در اینباره پاسخ مستقیم و مشخصی نمی‌‌دهد. خوش‌بینی و بدبینی هر دو دیدگاه به‌نحوی غیرقابل استفاده هستند، گویی این جهان برزخ است و نمی‌تواند پاسخی قطعی به امیدها و یا شرارت‌های زندگی بدهد. کارگردانی ینسن با تکیه بر جهان‌سازی گروتسک، کمدی سیاه و نمادپردازی مذهبی فیلم را از تبدیل شدن به یک رساله‌ی اخلاقی بازمی‌دارد. سیبهای آدم فیلمی درباره دشواری‌های انسان و ماندن در جهانی پر از رنج است، اثری که شاید گاهی بخنداند اما پرسش‌هایش انسان را از خندیدن بازمی‌دارد.
فیلم سامورایی و زندانی
فیلم The Samurai and the Prisoner
- کارگردانی: کیوشی کوروساوا
- بازیگران: ماساهیرو موتوکی
- سال انتشار: ۲۰۲۶
در ژاپن قرن شانزدهم، فرمانروایی در قلعه‌اش محاصره می‌شود. وقوع قتل‌هایی مرموز، فضای قلعه را متشنج میکند. او برای کشف حقیقت ناچار می‌شود از کانبی کورودا، که یک زندانی‌ای است، کمک بگیرد.
سامورایی و زندانی جدیدترین فیلم کیوشی کوروساوا است. فیلمی که با ترکیب درام ، تریلر معمایی و سینمای سامورایی، از دل یک موقعیت جنگی به بررسی پیچیدگی‌های روان انسان می‌پردازد. کوروساوا برخلاف الگوی رایج فیلم‌های سامورایی که بر نبرد، قهرمان‌پروری و افتخار تکیه دارند، تعلیق را از دل بی‌اعتمادی و چارچوب قدرت بیرون می‌کشد. داستان فیلم در ژاپن قرن شانزدهم و در قلعه‌ای محاصره‌شده اتفاق می‌‌افتد،، جایی که مجموعه‌ای از قتل‌ها و اتفاقات مرموز، امنیت و نظم درونی قلعه را به خطر انداخته است. فرمانروای قلعه برای کشف حقیقت ناچار می‌شود از زندانی خود، استراتژیستی باهوش و خطرناک، کمک بگیرد. به این ترتیب، فضای فیلم از یک محاصره نظامی به میدان پیچیده‌ای از بازی‌های ذهنی، ائتلاف‌های سیاسی و کشمکش‌های پنهان تبدیل می‌شود.
یکی از جذابیت‌های فیلم، فضاسازی حساب‌شده آن است. قلعه با راهروهای بسته، اتاق‌های تاریک و سکوت سنگینش، تنها یک مکان تاریخی نیست بلکه به فضایی روانشناختی تبدیل می‌شود که ترس و بدگمانی در آن جریان دارد. بیرون قلعه دشمن در کمین است و درون آن، هیچ‌کس قابل اعتماد نیست. جهان‌بینی فیلم حول مفاهیمی چون وفاداری، شرافت، قدرت، بقا و اخلاق در شرایط بحرانی شکل می‌گیرد. کوروساوا با دوری از قضاوت‌های ساده، نشان می‌دهد که چگونه ترس میتواند مرز میان دوستی و دشمنی را از بین ببرد. سامورایی و زندانی بیش از آنکه اثری رزمی باشد، روایتی درباره ذهن انسان است، ذهنی که در ترس و تردید به‌سر می‌برد. سامورایی و زندانی فیلم متفاوتی در میان آثار سامورایی است که دیدنش میتواند لذتبخش باشد.
فیلم قدیسه ماد
فیلم Saint Maud
- کارگردان: رز گلس
- بازیگران: مورفید کلارک
- سال انتشار: ۲۰۱۹
ماد، پرستاری است که پس از تجربه‌ای تلخ به مراقبت از آماندا، رقصنده‌ای بازنشسته مشغول می‌شود. او به‌تدریج باور پیدا میکند که مأموریتی الهی برای نجات روح آماندا دارد.
قدیسه ماد یکی از فیلم‌های قابل‌توجه در حیطه وحشت روانشناختی در سینمای مستقل است. فیلمی که به‌جای تکیه بر ترس‌های ناگهانی و عناصر مرسوم و کلیشه‌ای ژانر وحشت، از ایمان، تنهایی و آشفتگی روانی برای ساختن تجربه‌ای هولناک و عمیق استفاده میکند. داستان فیلم حول پرستار جوانی به‌نام ماد شکل می‌گیرد که پس از تجربه‌ای سخت، به مراقبت از زنی بیمار و ثروتمند به نام آماندا مشغول می‌شود. ماد به‌تدریج وظیفه خود را فراتر از یک مسئولیت شغلی می‌بیند و تصور میکند مأموریتی الهی برای نجات روح آماندا برعهده دارد. از اینجا به بعد، مرز میان ایمان، وسواس و توهم به‌تدریج از بین می‌رود.
جهان‌بینی فیلم طبق یک پرسش اساسی شکل می‌گیرد. اینکه وقتی انسان در تنهایی، رنج و احساس گناه غرق می‌شود، تا کجا ممکن است برای یافتن معنا در جهانی فروپاشیده به باورهای خود پناه ببرد؟ فیلم نگاهی تلخ و انتقادی به افراط در باورهای مذهبی دارد، اما در عین حال، تنهایی و نیاز عمیق شخصیت اصلی به عشق و رستگاری را نیز فراموش نمی‌کند. ماد بیش از آنکه شخصیتی شرور باشد، انسانی آسیب‌دیده است که در جست‌وجوی هدفی بزرگ‌تر، ارتباطش را با واقعیت از دست می‌دهد. رز گلس در نخستین فیلم بلند خود، با کارگردانی دقیق و حساب‌شده، از قاب‌های بسته، مکث‌‌های طولانی، صداگذاری وهم‌آلود و اتمسفری سرد بهره گرفته است. لوکیشن محدود و منزوی فیلم به‌خوبی بازتاب ذهن خسته و منزوی شخصیت اصلی است. قدیسه ماد فیلمی تأثیرگذار است که وحشت را در ذهن انسان و با استفاده از تقابل با باورهایش خلق میکند.
