بهترین فیلم های اسپانیایی | از دیگران تا انجمن برف
سینمای اسپانیا در دهههای اخیر بیش از هر زمان دیگری مورد توجه مخاطبان سراسر جهان قرار گرفته است. از درامهای تأثیرگذار و آثار روانشناختی گرفته تا فیلمهای ترسناک، جنایی و فانتزی، فیلمسازان اسپانیایی بارها ثابت کردهاند که در هر ژانری حرفهای زیادی برای گفتن دارند. به همین دلیل، اگر به دنبال تماشای آثاری متفاوت و باکیفیت هستید، سینمای اسپانیا یکی از بهترین انتخابها خواهد بود. فهرستی که پیشرو دارید، با نظر تحریریه زومجی تهیه شده و مجموعهای از بهترین فیلمهای تاریخ سینمای اسپانیا را در بر میگیرد.
البته شناخت سینمای اسپانیا بدون توجه به تاریخ و تحولات اجتماعی و سیاسی این کشور چندان ممکن نیست. بسیاری از مهمترین فیلمسازان اسپانیایی، از لوئیس بونوئل گرفته تا کارگردانان نسلهای بعد، در آثار خود بازتابی از فضای سیاسی، فرهنگی و اجتماعی دورانشان را به تصویر کشیدهاند. به همین دلیل، این فهرست تنها مروری بر بهترین فیلمهای اسپانیایی نیست، بلکه فرصتی برای آشنایی با بخشی از تاریخ و فرهنگ این کشور نیز بهشمار میرود؛ آثاری که از دهههای ابتدایی قرن بیستم آغاز میشوند و تا تحسینشدهترین فیلمهای سالهای اخیر ادامه پیدا میکنند.
۴۳- فیلم Buried
فیلم مدفون شده
- سال ساخت: ۲۰۱۰
- کارگردان: رودریگو کورتس
- بازیگران: رایان رینولدز، خوزه لوئیس گارسیا پرز، رابرت پترسون، استیون توبولوفسکی
- میانگین امتیازات Buried در IMDB: امتیاز ٧
در طول فیلم «مدفون» (Buried)، شخصیت پاول تقریبا تمام مدت درون یک تابوت زندانی است؛ مسئلهای که همراه کردن و هیجانزده نگه داشتن مخاطب را بسیار دشوار میکند. به همین دلیل، ساخت و تولید چنین اثری اگر غیرممکن نباشد، دستکم غیرمنطقی به نظر میرسد. با این حال، این فیلم عملکردی کاملا متفاوت ارائه میدهد، تماشاگر را به وجد میآورد و به اثری خوشساخت و جذاب تبدیل میشود. این اثر که تنها در ۱۷ روز فیلمبرداری شده است، مهارت چشمگیر رینولدر در بازیگری را به تصویر میکشد و تماشای این اثر هیجانانگیز به مخاطبان توصیه میشود.
۴۲- فیلم Parallel Mothers
فیلم مادران موازی
- سال ساخت: ۲۰۲۱
- کارگردان: پدرو آلمودوار
- بازیگران: پنه لوپه کروز، میلنا اسمیت، اسرائیل الخالده
- میانگین امتیازات Parallel Mothers در IMDB: امتیاز ۷.۱
برخی فیلمها با خلق دنیایی مستقل و قانونمند، جهانسازی ویژه خود را دارند و داستانشان را در آن روایت میکنند؛ در مقابل، آثار دیگری مانند فیلم «مادران موازی» بستر جهان واقعی را برای روایت خود برمیگزینند. این ملودرام برجسته با تمرکز بر دغدغههای روزمره مردم، پیوندی ناگسستنی با رویدادهای زمانه خود دارد. این درام عاشقانه و پرکشش، علاوه بر به تصویر کشیدن داستانهایی از دوستی و خانواده، میکوشد چگونگی ارتباط میان انسانها را شفافتر سازد.
۴۱- فیلم The Good Boss
فیلم رئیس خوب
- سال ساخت: ۲۰۲۲
- کارگردان: فرناندو لئون د آرانوآ
- بازیگران: خاویر باردم، مانولو سولو، آلمودنا آمور
- میانگین امتیازات The Good Boss در IMDB: امتیاز ۷.۱
فیلم سینمایی «رئیس خوب» اثری در ژانر کمدی تراژیک است که تمامی شهرت و اعتبار خود را مدیون حضور خاویر باردم و نقشآفرینی بسیار درخشان و فوقالعاده او در این اثر میداند. این فیلم علاوه بر حضور در رقابتهای اسکار، در آکادمی فیلم اسپانیا نیز شرکت کرد و موفق شد در ۲۰ رشته مختلف و گوناگون نامزد دریافت جایزه شود. از جمله برجستهترین نقاط قوت و ویژگیهای مثبت این اثر سینمایی میتوان به نگارش یک فیلمنامه قوی و منسجم، ارائه بازیهای عالی از سوی بازیگران و همچنین بهرهگیری از یک کمدی قدرتمند و تاثیرگذار اشاره کرد که ساختار کلی اثر را شکل دادهاند.
۴۰- فیلم Sleep Tight
فیلم خوب بخوابی
- سال ساخت: ۲۰۱۱
- کارگردان: ژائومه بالاگورو
- بازیگران: لوئیس توسار، مارتا اتورا، آلبرتو سان خوان
- میانگین امتیازات Sleep Tight در IMDB: امتیاز ۷.۲
خواب عمیق از آن فیلمهایی است که ارزش اصلیشان در گذر زمان بر مخاطب آشکار میشود. این فیلم را کارگردان فیلمهای ترسناک REC و REC۲ ساخته است. در نتیجه میتوان گفت که در این فیلم نیز المانهای فیلم ترسناک وجود دارد. اما این المانها آنقدر نیستند که بتوان این فیلم را در زمره فیلمهای ترسناک جا داد. ترس جاری در این فیلم از نوع ترسهای معمول سینما که با خون، موجودات ترسناک و فراطبیعی یا قاتلین روانی بهدست میآید نیست. جنس وحشت این فیلم متفاوت است. این فیلم بهترین فیلم ژانومه بالاگورو است.
۳۹- فیلم Camino
فیلم کامینو
- سال ساخت: ۲۰۰۸
- کارگردان: خاویر فیسر
- بازیگران: نریا کاماچو، کارمه الیاس، ماریانو ونانسیو، مانوئلا ولس
- میانگین امتیازات Camino در IMDB: امتیاز ۷.۴
فیلم سینمایی «کامینو» به کارگردانی خاویر فیسر، اثری است که داستان خود را بر پایه رویدادها و وقایع واقعی بنا کرده و روایتگر زندگی دختری به نام الکسیا گونرالس است. این اثر سینمایی صحنههای خشونتآمیز متعددی را به تصویر میکشد؛ به همین دلیل، به مخاطبان توصیه میشود که پیش از اقدام به تماشای این اثر، از جزئیات و چگونگی این صحنهها آگاهی یابند. علاوه بر این، فیلم مذکور در قالب یک درام با طرح داستانی پیچیده ارائه میشود که به شکلی عمیق و موشکافانه، به بررسی و واکاوی روابط و مناسبات میان انسانها میپردازد.
۳۸- فیلم The Secret Life of Words
فیلم زندگی پنهان کلمات
- سال ساخت: ۲۰۰۵
- کارگردان: ایزابل کویکت
- بازیگران: سارا پلی، تیم رابینز، جولی کریستی، خاویر کامارا و ادی مارسن
- میانگین امتیازات The Secret Life of Words در IMDB: امتیاز ۷.۴
فیلم سینمایی «زندگی پنهان کلمات» موفق شد در پنج بخش مختلف از جوایز معتبر گویا نامزد دریافت جایزه شود و در نهایت، با ارائه عملکردی درخشان در این رویداد هنری، چهار جایزه از مجموع پنج نامزدی خود را به دست آورد و به خود اختصاص دهد. این اثر سینمایی با نگاهی موشکافانه، روایتی عمیق و تاثیرگذار را درباره مفاهیم والای عشق و رستگاری به مخاطبان ارائه میدهد.
۳۷- فیلم My Life Without Me
فیلم زندگیام بدون من
- سال ساخت: ۲۰۰۳
- کارگردان: ایزابل کویکت
- بازیگران: سارا پلی، اسکات اسپیدمن، مارک روفالو، لئونآنور واتلینگ
- میانگین امتیازات My Life Without Me در IMDB: امتیاز ۷.۴
فیلم سینمایی «زندگی من بدون من» (My Life Without Me) برخلاف آنچه در ابتدا از ظاهر و موضوعش به نظر میرسد، مخاطب خود را دچار اندوه و افسردگی نمیکند، بلکه برعکس، تلاش میکند تا معنا، مفهوم و رنگ تازه و متفاوتی به زندگی بیننده ببخشد. سازندگان این اثر سینمایی توانایی و قدرت بسیار بالایی در همراه کردن و قانع ساختن مخاطبان خود دارند؛ احساسی که از یک سو حاصل مهارت و تسلط کارگردان در هدایت اثر است و از سوی دیگر، به بازی خوب و تاثیرگذار سارا پلی مربوط میشود. این اثر در قالب یک داستان کوتاه و زیبا، به روایت فرصتهای گوناگونی میپردازد که در مسیر زندگی پیش روی ما قرار میگیرند؛ فرصتهای ارزشمندی که شاید بسیار زودتر از آنچه تصور میکنیم از دست بروند و دیگر تکرار نشوند.
۳۶- فیلم Thesis
فیلم تز
- سال ساخت: ۱۹۹۶
- کارگردان: الخاندرو آمنابار
- بازیگران: آنا تورنت، فله مارتینز، ادواردو نوریگا، خابیر الوریاگا
- میانگین امتیازات Thesis در IMDB: امتیاز ۷.۴
فیلم Thesis روی حقیقت هولناکی دست میگذارد. مهم نیست مردم چقدر از خشونت بیزار باشند، همه به وقتش خشونت بروز میدهند و حتی به تماشای آن مینشینند. آمنابر کارگردان بااستعدادی است و بهخوبی از فضای واقعگرایانه به نفع فیلم خود استفاده میکند و بیننده را تحتتأثیر قرار میدهد. این فیلم تعلیق مناسبی دارد. هشدار: این فیلم صحنههای خشونتآمیز زیادی دارد.
۳۵- فیلم The Orphanage
فیلم یتیم خانه
- سال ساخت: ۲۰۰٧
- کارگردان: ج.ا. بایونا
- بازیگران: بلن روئدا، فرناندو کایو، راجر پرنسپ، مابل ریورا
- میانگین امتیازات The Orphanage در IMDB: امتیاز ۷.۴
در میان آثار سینمایی متعددی که به روایت داستانهای ترسناک درباره ارواح میپردازند، بدون شک فیلم سینمایی «یتیمخانه» (The Orphanage) یکی از نخستین گزینههایی است که به ذهن خطور میکند و در صدر فهرست آثار این ژانر قرار میگیرد. آنچه این اثر را به جایگاهی والا و نقطه اوج خود رسانده، تلفیق هنرمندانه و هماهنگ عناصر ترس و درام در ساختار داستانی آن است. این فیلم موفق شده است هفت جایزه گویا را به خود اختصاص دهد و در عین حال، تحسین گسترده و بازخوردهای بسیار مثبت بسیاری از منتقدان سینما را به دست آورد. متمایز بودن این اثر در این است که وحشت به تصویر کشیده شده در آن، جنسی متفاوت دارد و ریشه در رویدادها و مناسبات روزمره زندگی دارد؛ همین ویژگی سبب شده است تا میزان جذابیت و تاثیرگذاری فیلم برای مخاطبان به شکل چشمگیری افزایش یابد.
۳۴- فیلم REC
فیلم ضبط
- سال ساخت: ۲۰۰۷
- کارگردانان: ژائومه بالاگوئرو، پاکو پلازا
- بازیگران: مانوئلا ولاسکو، فران ترازا، خورخه یامام سرانو، پابلو روسو
- میانگین امتیازات REC در IMDB: امتیاز ۷.۴
برخی از تحلیلگران و مخاطبان بر این باورند که سینمای وحشت در دوران معاصر پویایی خود را از دست داده و به تدریج به پایان راه و مرگ خود نزدیک میشود. در چنین شرایطی، آثاری مانند فیلم «ضبط» (REC) توانستهاند توجه بسیاری از علاقهمندان را به خود جلب کنند و به عنوان آثاری بسیار محبوب، مطلوب و دوستداشتنی در میان طرفداران شناخته شوند. این اثر سینمایی یک فیلم ترسناک کاملا حرفهای به شمار میرود که توانایی بالایی در همراه کردن تماشاگر دارد و میتواند مخاطبان خود را در طول داستان کاملا هیجانزده و سرگرم نگه دارد.
۳۳- فیلم Mondays in the Sun
فیلم دوشنبه ها در آفتاب
- سال ساخت: ۲۰۰۲
- کارگردان: فرناندو لئون د آرانوا
- بازیگران: خاویر باردم، لوئیس تسار، آیدا فولچ و خوزه آنخل اگیدو
- میانگین امتیازات Mondays in the Sun در IMDB: امتیاز ۷.۵
این فیلم برنده ۵ جایزه مختلف از جمله بهترین فیلم، بهترین کارگردان و ... شده است. شخصیتهای این فیلم همگی بهدلیل ناتوانی در حمایت از خود و خانوادهشان احساس بیکفایتی میکنند و اوقات فراقت برایشان مانند باتلاقی است که باید هر روز از آن بگذرند بدون اینکه در آن غرق شده و بمیرند. این فیلم به مشکلات مردان و شرایط اجتماعی آنها میپردازند و نشان میدهد که چگونه بار برای مردان بازنشسته تبدیل به خانه دوم میشود. خانهای که به آنها کاری برای انجامدادن و چیزی برای نوشیدن میدهد. این فیلم به کارگردانی فرناندو لئون دی آرانوآ یکی از پرافتخارترین فیلم اسپانیا و مایه افتخار آنها است.
۳۲- فیلم Women on the Verge of a Nervous Breakdown
فیلم زنان در آستانه یک فروپاشی عصبی
- سال ساخت: ۱۹۸۸
- کارگردان: پدرو آلمودوار
- بازیگران: کارمن مائورا، آنتونیو باندراس، جولیتا سرانو، روسی دی پالما
- میانگین امتیازات Women on the Verge of a Nervous Breakdown در IMDB: امتیاز ۷.۵
آلمودوار کارگردان فوقالعادهای است که استعداد و بینش عمیق او مدام بیننده را شگفتزده میکند. آلمودوار در این فیلم سبک منحصربهفردی از خود به نمایش میگذارد. استفاده او از رنگهای روشن ظاهر عجیبوغریب تلهنوولهای اسپانیایی را تداعی میکند. آلمودوار تکههای داستان خود را مانند یک پازل پراکنده میکند و با شیطنت تمام عناصر مختلف فیلمسازی را در هم میآمیزد و نبوغ خود را از این راه به نمایش میگذارد. زنان محور اصلی این فیلم هستند و محال است عاشق شخصیتپردازی آنها نشوید.
۳۱- فیلم Carmen
فیلم کارمن
- سال ساخت: ۱٩٨۳
- کارگردان: کارلوس سائورا
- بازیگران: آنتونیو گدس، لورا دل سول، پاکو دی لوسیا
- میانگین امتیازات Carmen در IMDB: امتیاز ۷.۴
کارمن مخلوطی از چند هنر است که در قالب فیلم بهنمایشدرآمده است. این فیلم سنتی موزیکال پر از ملودیهای قدیمی و ترانههای زیبای خاطرهانگیز است. سائورا در اکثر فیلمهایش یک طراوت و تازگی خاص را دنبال میکند. این فیلم یک موفقیت بزرگ بود و به پردرآمدترین فیلم سائورا تبدیل شد و جوایز متعددی برد. کارمن یک تجربه سینمایی قدرتمند و حتی سورئال است که بینندهاش را مدام بین رئالیسم و سورئالیسم میگرداند. این فیلم یک اثر هنری بینظیر و تماشایی است.
۳۰- فیلم The Distinguished Citizen
فیلم شهروند برجسته
- سال ساخت: ۲۰۱۶
- کارگردانان: ماریانو کوهن، گاستون دوپرات
- بازیگران: اسکار مارتینز، دادی بریوا، آندریا فریگریو
- میانگین امتیازات The Distinguished Citizen در IMDB: امتیاز ۷.۵
لذت این فیلم در اوجگیری آهسته درام آن است. کنش درونی و بیرونی این فیلم همزمان پیش میرود. این فیلم سفر نویسنده به سرزمین مادریاش و ملاقات با دوستان قدیمیاش را نشان میدهد. او باید با عشق و نفرت هموطنان خود کنار بیایید. کسانی که حتی تا حدی حضور او در شهر را تحقیر میکنند. شهروند برجسته یک کمدی با طنز هوشمندانه، کنایهآمیز و مناسب است و تماشای آن برایتان لذتبخش خواهد بود.
۲۹- فیلم Pain And Glory
فیلم درد و شکوه
- سال ساخت: ۲۰۱٩
- کارگردان: پدرو آلمودوار
- بازیگران: آنتونیو باندراس، آسیر اتکساندیام، لئوناردو اسباراگلیا
- میانگین امتیازات Pain And Glory در IMDB: امتیاز ۷.۵
درد و شکوه برای آلمودوار فیلم شخصی است. او در این فیلم ظرافت فوقالعادهای به نمایش میگذارد. ظرافتی که تفاوتی جدی بین این فیلم و فیلمهای قبلی او ایجاد میکند. ظرافت او در نقاشیهای زنده، لحظات زیبا و دردناکی از روابط انسانی است که به نمایش میگذارد: تلاقی بین شخصیتی که غرق میشود و دیگری که ظهور میکند، وارونه شدن نقشها و مکانها و... . آخرین فیلم استاد اسپانیایی مملو از ارجاعات به دستاوردهای قبلی او است و با رشتههای زندگی شخصی او تنیده شده است.
۲۸- فیلم Volver
فیلم بازگشت
- سال ساخت: ۲۰۰۶
- کارگردان: پدرو آلمودوار
- بازیگران: پنه لوپه کروز، کارمن ماورا، لولا دوئناس، بلانکا پورتیلو
- میانگین امتیازات Volver در IMDB: امتیاز ۷.۶
تمرکز فیلم قدرتمند پدرو آلمودوار، روی تاریخ مشترک مادران و دختران است. پنه لوپه کروز افسانهای در نقش رایموندا، زنی است که روح مادرش افکار او را تسخیر کرده است، بازی میکند. ولور داستانی سورئال درباره آسیب بیننسلی، رازهای ماندگار قتل و پیوندهای بین زنان است که آنها را قدرتمندتر میسازد. این فیلم تحتتأثیر نئورئالیسم و کارگردانان بزرگ دهه ۱٩۴۰ و اوایل دهه ۵۰ است. این فیلم جوایز گوناگون و متعددی برده است.
۲۷- فیلم Butterfly
فیلم پروانه
- سال ساخت: ۱٩٩٩
- کارگردان: جوزف لوئیس روپ
- بازیگران: مانوئل لوزانو، فرناندو فرنان گومز، اوکسیا بلانکو، گونزالو اوریارته
- میانگین امتیازات Butterfly در IMDB: امتیاز ۷.۶
فیلم سینمایی «پروانه» که با نام Butterfly's Tongue نیز شناخته میشود، یکی از تاثیرگذارترین آثار درام تاریخ سینمای اسپانیا است که روزهای آغازین جنگ داخلی این کشور را از نگاه پسربچهای کنجکاو روایت میکند. رابطه صمیمانه میان دانشآموز و معلمش، هسته اصلی داستان را شکل میدهد و فیلم با نگاهی انسانی، مفاهیمی مانند آزادی، آموزش و پیامدهای تلخ افراطگرایی را به تصویر میکشد. بازیهای احساسی بازیگران، فیلمنامه ظریف و پایانبندی فراموشنشدنی، از مهمترین دلایلی هستند که Butterfly را به یکی از ماندگارترین آثار سینمای اسپانیا تبدیل کردهاند.
۲۶- فیلم Celda 211
فیلم سلول ۲۱۱
- سال ساخت: ۲۰۰۹
- کارگردان: دانیل مونزون
- بازیگران: لوئیس توزار، آلبرتو امان، آنتونیو رزینس، مانوئل مورون
- میانگین امتیازات Celda 211 در IMDB: امتیاز ۷.۶
زندان کانون تنش است و تنش بهترین محرک برای خلق داستان و فیلم. فیلمهای با محوریت زندان، داستان زیادی برای گفتن دارند زیرا احساسات و رویدادهای مختلف و مخالف در زندان زیاد است. زندان بهسختی آرام میشود در نتیجه هیجان زیادی خلق میکند. سلول ۲۱۱ فیلم خوبی است زیرا میتواند روایتی پیچیده ببافد، شخصیتهای تنشآفرین داشته باشد و باقدرت تمام تنش و هیجان زندان را تحت کنترل بگیرد. این فیلم هیجانانگیز شما را میخکوب نگه میدارد و ذهنتان را پر از هیجان میکند و باید آن را در فهرست فیلمهای دیدنیتان جا دهید.
۲۵- فیلم Strange Voyage
فیلم سفر عجیب
- سال ساخت: ۱۹۶۴
- کارگردان: فرناندو فرنان گومز
- بازیگران: کارلوس لاراناگا، توتا آلبا، لینا کانالخاس، رافائلا آپاریسیو
- میانگین امتیازات Strange Voyage در IMDB: امتیاز ۷.۶
این فیلم در زمان اکران یک شکست تجاری کامل محسوب میشد اما امروزه در زمره بهترین فیلمهای اسپانیایی جا خوش کرده است. فرناندو فرنانر گومز بازیگری با شش دهه تجربه بازیگری بود که دست به ساخت این فیلم زد. فیلمی پر تعلیق آمیخته از کمی سیاه و ابزوردیسم. فرناندو گومز با این فیلم به اوج شهرت کاری خود رسید. شایستگی اصلی این فیلم در توصیف وفادارانه و دقیقت اسپانیای روستانشین، بیسواد، کهنه و مغرور دهه ۶۰ است. این فیلم با ترکیبی از ژانرهای مختلف، دوگانگی خاص خودش را میسازد و تبدیل به اثری ماندگار در تاریخ میشود.
۲۴- فیلم Death of a Cyclist
فیلم مرگ دوچرخه سوار
- سال ساخت: ۱۹۵۵
- کارگردان: خوان آنتونیو باردم
- بازیگران: لوسیا بوسه، آلبرتو کلوساس، برونا کورا، کارلوس کاساراویلا
- میانگین امتیازات Death of a Cyclist در IMDB: امتیاز ٧.٧
مرگ یک دوچرخهسوار تنش یک فیلم هیچکاکی را با پویایی اجتماعی و نابرابریهای زندگی در دوران رژیم سرکوبگر فرانسیسکو فرانکو ترکیب میکند. باردم، کارگردان این فیلم رئالیستی و اجتماعی تأثیرات روانی و تنش اجتماعی ناشی از تصمیم ابتدای فیلم را به تصویر میکشد. باردم با مهارتی بالا در ایجاد تعلیق و طنز و با درکنار هم قراردادن المانهای چون جامپ کات، جامعه اسپانیا را به بوته نقد میگذارد. مرگ یک دوچرخهسوار بسیار عمیق است و نمیتوان آن را به این سادگی نقد کرد.
۲۳- فیلم Belle de Jour
فیلم زیبای روز
- سال ساخت: ۱۹۶۷
- کارگردان: لوئیس بونوئل
- بازیگران: کاترین دونو، ژان سورل، میشل پیکولی، ژنوویو پیج
- میانگین امتیازات Belle de Jour در IMDB: امتیاز ٧.۶
این فیلم براساس رمانی به نام ۱۹۲۰ نوشته ژوزف کسل ساخته شده است. ظرافت و زیبایی از آثار بونوئل میبارد. این فیلم یکی از خوشساختترین کارهای او است و از معدود آثاری که میتوان تمام وجوه شخصیتی و فکری بونوئل را در آن پیدا کرد. زیبای روز گرچه که براساس رمان کسل ساخته شده است، اما اقتباسی آزاد به سلیقه بونوئل است که گه گاه از چهارچوب رمان بیرون میزند. بونوئل اعتقاد داشت که رمان ماده خامی بوده است نیازمند پرورش بیشتر. این فیلم لایهبندیهای متعددی دارد و تماشای آن سرگرمتان میکند.
۲۲- فیلم Placido
فیلم پلاسیدو
- سال ساخت: ۱۹۶۱
- کارگردان: لوئیس گارسیا برلانگا
- بازیگران: کاسن، خوزه لوئیس لوپز وازکز، الویرا کوئینتیلا، مانوئل الکساندر
- میانگین امتیازات Placido در IMDB: امتیاز ٧.٨
شاید باور نکنید اما برخلاف فیلمهای مخصوص گیشه که این روزها تولیدشان سر به فلک گذاشته، روزگاری فیلمسازان نابغهای چون گارسیا برالانگا صنعت سینما را در دست داشتند. برلانگا یکی از باهوشترین طنزپردازان سینما بود که تاریخ هنر سینمای اسپانیا را متحول کرد. در این فیلم لحن کمدی تمسخرآمیز برلانگا بسیار توسعهیافته. این کمدی سیاه یک دادخواهی تند و تلخ درباره وضعیت جامعه اسپانیا در دوره فرانکو و ترحم و صدقه دروغین ثروتمندان جامعه است. در نظر داشته باشید که این کمدی سیاه ممکن است پیش از آنکه شما را بخنداند، اعصابتان را به هم بریزد.
۲۱- فیلم Nazarin
فیلم نازارین
- سال ساخت: ۱۹۵۹
- کارگردان: لوئیس بونوئل
- بازیگران: فرانسیسکو رابال، مارگا لوپز، ریتا ماسدو، ایگناسیو لوپز تارسو
- میانگین امتیازات Nazarin در IMDB: امتیاز ۷.۷
لوئیس بونوئل یکی از بهترین و مشهورترین سازندگان فیلمهای اسپانیای زبان است. این فیلم که نخل طلای کن برنده شده است حول مفهوم اومانیسم یا انسانگرایی و همچنین ناتوانی مذهب کاتولیک در درک برخی مفاهیم میپردازد. بونوئل در این فیلم از زاویه جدیدی به مسائل معنوی و مذهبی زمانه خودش نگاه میکند. زاویهای حتی متفاوت با دیدگاه خود او در دیگر فیلمهایش. این فیلم بهیادماندنی قطعاً ارزش دیدن دارد.
۲۰- فیلم Main Street
فیلم خیابان اصلی
- سال ساخت: ۱۹۵۶
- کارگردان: خوان آنتونیو باردم
- بازیگران: بتسی بلر، خوزه سوارز، ایو ماسارد، لوئیس پنیا
- میانگین امتیازات Main Street در IMDB: امتیاز ۷.۸
مواجه با یک فیلم کلاسیک قدیمی ممکن است مخاطب را کسل کند. اما اگر واقعاً طرفدار سینما باشید دیدن فیلمهای کلاسیک لذتی وصفناشدنی است که احساسی نو و بدیع به شما میدهد. درست است که این فیلم بیش از ۵۰ سال پیشساخته شده است ولی شاهکاری بیزمان محسوب میشود که اعتبار و کیفیت غیرقابلانکاری دارد. این فیلم در بررسی عمیق و دقیق روح انسان عملکردی شاهکار دارد. باردم در این فیلم پرترهای از اسپانیای دهه پنجاه را به تصویر میکشد. هرچند که امروز ممکن است نویسندگان و کارگردانان متعددی محتوای این فیلم را به زبانهای متعددی بیان کرده باشند اما باردم در زمانه خودش نقصهای خاصی از جامعه را نمایان میکند که در آن زمان پنهان و نادیدنی بود.
۱۹- فیلم The Spirit of the Beehive
فیلم روح کندوی عسل
- سال ساخت: ۱۹۷۳
- کارگردان: ویکتور اریس
- بازیگران: فرناندو فرنان گومز، ترزا گیمپرا، آنا تورنت، ایزابل تلریا
- میانگین امتیازات The Spirit of the Beehive در IMDB: امتیاز ۷.۸
این فیلم اولین فیلم ویکتور اریسه بود. داستان این شاهکار سینمای اسپانیایی در سال ۱۹۴۰ میگذرد. داستان درست بعد از باخت ارتش جمهوریخواهان به ارتش فرانکو شروع میشود و در سالهای آخر رژیم فرانکو اکران شد. هرچند که فیلم با سانسور شدید مواجه شد اما بااینوجود ظرافت کار ویکتور اریس و نمادپردازی قدرتمند او توانست بر مشکلات و سختگیریهای سانسورچی پیروز شود. روح کندوی عسل از خیلی لحاظها فیلم مهمی است. به جز مسئله نقد سیستم حاکم در اسپانیایی آن زمان، این فیلم (باتوجهبه زمان ساخت و میزان پیشرفت سینما در آن زمان) جلوههای بصری خیرهکنندهای دارد.
۱۸- فیلم The Invisible Guest
فیلم مهمان نامرئی
- سال ساخت: ۲۰۱۶
- کارگردان: اوریول پائولو
- بازیگران: ماریو کاساس، آنا واگنر، خوزه کورونادو
- میانگین امتیازات The Invisible Guest در IMDB: امتیاز ۸
مهمان نامرئی از آن فیلمهایی است که میکوشد درک ما از واقعیت و حقیقت را بیشتر کند. این فیلم یک ماجرا را نقطهنظرهای مختلفی بررسی میکند و قدرت قضاوت مخاطب را به چالش میکشد. این فیلم تفکر و کنجکاوی بینندهاش را پرورش میدهد. نقطه قوت این فیلم در فریب مخاطبش است. شما بارهاوبارها در این فیلم دچار شک و غافلگیری خواهید شد.
۱۷- فیلم The Sea Inside
فیلم دریای درون
- سال ساخت: ۲۰۰۴
- کارگردان: الخاندرو آمنابار
- بازیگران: خاویر باردم، بلن روئدا، لولا دوئناس، مابل ریورا
- میانگین امتیازات The Sea Inside در IMDB: امتیاز ۸
این فیلم برگزیده فیلمهای خارجی اسکار سال ۲۰۰۵شد، فیلمی جذاب و تفکربرانگیز است. این فیلم که بیش از ۵۰ جایزه بینالمللی برده، داستان ساده و دوستداشتنی دارد. چالش اصلی این فیلم حق اوتونازی است. اما این مسئله با وجود تم عاشقانه و فلسفی فیلم، اصلاً شما را نمیآزارد. این فیلم بیشتر شبیه به سفری احساسی و شاعرانه است که شما را عمیقاً به فکر فرو میبرد. صحنه خودکشی خودخواسته او با بازی زیبای خاویر باردم بسیار اعجابانگیز است.
۱۶- فیلم The Secret in Their Eyes
فیلم راز چشمان آنها
- سال ساخت: ۲۰۰٩
- کارگردان: خوان خوزه کامپانلا
- بازیگران: پابلو راگو، ریکاردو دارید، آویر ودینو
- میانگین امتیازات The Secret in Their Eyes در IMDB: امتیاز ۸.۲
این فیلم براساس رمانی به نام پرسش چشمانشان ساخته شده است. تا سال ۲۰۱۰ این فیلم در رده بهترین فیلمهای اسپانیا بود و توانست جایزه اسکار برده و همچنین برنده جایزه گویا در اسپانیا شد. این فیلم درامی قدرتمند با فیلمنامهای پر از جزئیات است که روابط و انگیزهها را به بهترین شکل نمایش میدهد. پایانبندی این فیلم فوقالعاده است و شما از دیدنش پشیمان نمیشوید.
۱۵- فیلم The Platform
فیلم پلتفرم
- سال ساخت: ۲۰۱۹
- کارگردان: گالدر گازتلو-اوروتیا
- بازیگران: ایوان ماساگو، زوریون اگییلور، آنتونیا سن خوان
- میانگین امتیازات The Platform در IMDB: امتیاز ۷
پلتفرم سرشار از استعاره است. این فیلم در شرایط خاصی عرضه شد. قرنطینه اجباری که در پی کووید ۱٩ در اکثر کشورهای جهان اتفاق افتاد، توانست پلتفرم را به قله شهرت و اوج موفقیت برساند. اما تنها نقطه قوت این فیلم قرنطینه نبود. بلکه فضای زندان گون، استعارههای متعدد، سمبولیسم وهمآمیز، فیلمنامه غنی و کارگردانی قدرتمند آنهمه و همه ابزارهای گوناگون پلتفرم بودهاند.
زندانیان این زندان هر یک به جرم یک رفتار ناپسند اجتماعی در این زندان به سر میبرند. اما جرم آنها یکسان نیست. یکی برای ترک سیگار داوطلبانه وارد این زندان شده است و دیگران برای جرمهای چون قتل، فریبکاری و ... . درباره این فیلم مسئله ناگفتهای وجود ندارد که بتوان بیان کرد. با دیدن پلتفرم متوجه میشوید چرا بعضی از فیلمها را باید دهها بار تماشا کرد. دنباله این فیلم هم در سال ۲۰۲۴ پخش شد که کیفیت پایینتری نسبت به نسخه اول داشت.
۱۴- فیلم The Beasts
جانوران
- سال ساخت: ۲۰۲۲
- کارگردان: رودریگو سوروگوین
- بازیگران: دنی منوشه، مارینا فویس، لوئیس ساهرا
- میانگین امتیازات The Beasts در IMDB: امتیاز ۷.۵
فیلم سینمایی «جانوران» یکی از بهترین تریلرهای روانشناختی سینمای اسپانیا در دهه اخیر بهشمار میرود که با روایتی آرام اما پرتعلیق، تنش میان یک زوج فرانسوی و ساکنان روستایی دورافتاده را به تصویر میکشد. رودریگو سوروگوین با کارگردانی حسابشده خود، فضایی سنگین و نفسگیر خلق کرده که لحظهبهلحظه بر فشار روانی داستان میافزاید. این فیلم پس از اکران با تحسین گسترده منتقدان روبهرو شد و در مراسم جوایز گویا نیز عملکرد درخشانی داشت. فیلمنامه دقیق، شخصیتپردازی قوی و بازیهای فوقالعاده بازیگران، مهمترین نقاط قوت این اثر محسوب میشوند.
۱۳- فیلم Open Your Eyes
فیلم چشمانت را بازکن
- سال ساخت: ۱۹۹۷
- کارگردان: الخاندرو آمنابار
- بازیگران: ادواردو نوریگا، پنه لوپه کروز، چیته لرا، فله مارتینز
- میانگین امتیازات Open Your Eyes در IMDB: امتیاز ۷.۷
دومین فیلم بلند الخاندرو آمنابار یک عاشقانه درام و معمایی با چاشنی روانشناسانه است. این فیلم ژانرهای زیادی را در دل خود دارد به همین خاطر نمیتوان آن را به یک ژانر خاص نسبت داد. پنه لوپه کروز بعد از بازی در این فیلم راهش را به دنیای سینما باز کرد و توانست فیلم را به اوج شکوفایی برساند. چشمانت را بازکن هم رده فیلمهای چون ترومن شو، یازی و توتال ریکال قرار دارد و تماشای آن برای شما لذتبخش خواهد بود.
۱۲- فیلم Tristana
فیلم تریستانا
- سال ساخت: ۱۹۷۰
- کارگردان: لوئیس بونوئل
- بازیگران: کاترین دونو، فرناندو ری، فرانکو نرو، لولا گاوس
- میانگین امتیازات Tristana در IMDB: امتیاز ۷.۴
این فیلم اقتباسی از رمان گالدوس نویسنده اسپانیایی است که با دیدگاه سورئالیسم، نقد او بر مسائلی چون مذهب، جنسیت، مشکلات اجتماعی و غیره آمیخته است. بونوئل در این شاهکار اصیل با نماهای تکرارشونده و سریعش منعکسکننده نگاه ناامید بونوئل به اسپانیای زمان خودش است. او باقدرت تمام زوال و پوسیدگی و فساد اسپانیا را به نمایش میگذارد.
۱۱- فیلم Marshland
لجنزار
- سال ساخت: ۲۰۱۴
- کارگردان: آلبرتو رودریگز
- بازیگران: رائول آروالو، خاویر گوتیرس، نریا باروس
- میانگین امتیازات Marshland در IMDB: امتیاز ۷.۲
فیلم سینمایی لجنزار اثری جنایی و دلهرهآور است که بسیاری آن را یکی از بهترین فیلمهای پلیسی تاریخ سینمای اسپانیا میدانند. داستان فیلم درباره دو کارآگاه با شخصیتهایی کاملا متفاوت است که برای تحقیق درباره مجموعهای از قتلهای مرموز راهی منطقهای دورافتاده میشوند. آلبرتو رودریگز با استفاده از فضاسازی فوقالعاده، فیلمبرداری چشمنواز و روایتی پرتعلیق، اثری خلق کرده که تا پایان مخاطب را درگیر خود نگه میدارد. Marshland پس از اکران با استقبال فراوان منتقدان روبهرو شد و جوایز متعددی از جمله چندین جایزه گویا را به دست آورد.
۱۰- فیلم The Others
فیلم دیگران
- سال ساخت: ۲۰۰۱
- کارگردان: الخاندرو آمنابار
- بازیگران: نیکول کیدمن، کریستوفر اکلستون، فیونولا فلانگان، آلاکینا مان
- میانگین امتیازات The Others در IMDB: امتیاز ۷.۶
این فیلم از معدود فیلمهایی است که هم توانست نظر مخاطبان را به خود جلب کند و هم تحسین منتقدان را بهدست بیاورد. فیلم دیگران بر نحوه تعامل ما با جهان (دیگران) تأکید میکند. شخصیتهای این فیلم ترسناک هیچ یک از المانهای معمول شخصیتهای فیلم ترسناک را ندارند. آنها معصومیت و مهربانی فیلم های درام و عاشقانه را دارند. این مسئله ایجاد فضای ترسناک را حتی سختتر از حالت عادی میکند. اما این فیلم از پس همه این مشکلات بر میآید و به شاهکاری دیدنی بدل میشود.
۹- فیلم The Executioner
فیلم جلاد
- سال ساخت: ۱۹۶۳
- کارگردان: لوئیس گارسیا برلانگا
- بازیگران: نینو مانفردی، اما پنلا، خوزه ایزبرت، خوزه لوئیس لوپز وازکز
- میانگین امتیازات The Executioner در IMDB: امتیاز ۷.۹
برلانگا یکی از فیلمسازان پرکار و تأثیرگذار حکومت فرانکو بود. او آنقدر بااستعداد بود که توانست سانسورهای فرانکو را در فیلمهایش دور بزند و نوع جدیدی از کمدی سیاه را برای ساخت فیلمهای خود خلق کند. مثل بسیاری دیگر از فیلمهای برلانگا، تکیه این فیلم نیز بر کنایه و شوخی استوار است و دیالوگهای پرشور آن را به اوج میرساند. فیلم جلاد نگاهی نقادانه به مسئله مجازات اعدام دارد. ارزشهای اخلاقی در دوران حکومت فرانکو بهشدت سقوط کرده بودند در نتیجه فیلمسازانی چون برلانگا حرفهای زیادی بری گفتن داشتند.
۸- فیلم Talk to Her
فیلم با او حرف بزن
- سال ساخت: ۲۰۰۲
- کارگردان: پدرو آلمودوار
- بازیگران: روزاریو فلورس، خاویر کامارا، داریو گراندینتی، لئونور واتلینگ
- میانگین امتیازات Talk to Her در IMDB: امتیاز ۷.۹
اقتباسی اسپانیایی از رومئو و ژولیت شکسپیر، ساخته احساسیترین کارگردان سینما، پدرو آلمودوار. فارغ از میزانسنهای جذاب آلمودوار، موسیقی زیبا و رنگپردازی بینظیر فیلم، فرم روای فیلم بهتنهایی میتواند مخاطب را در خود غرق کند. افسردگی، تنهایی، صمیمیت و عشق مضامین اصلی این فیلم هستند. رومن پولانسکی برای فیلم پیانیست باخت. همچنین فیلم با او حرف بزن برنده بهترین فیلمنامه اورجینال شده است. این فیلم نامزد بهترین کارگردانی اسکار بود اما آن را به رومن پولانسکی برای فیلم بینظیر پیانیست باخت.
۷- فیلم That Obscure Object of Desire
فیلم میل مبهم هوس
- سال ساخت: ۱٩٧٧
- کارگردان: لوئیس بونوئل
- بازیگران: فرناندو ری، کارول بوکت، آنجلا مولینا، جولین برتو
- میانگین امتیازات That Obscure Object of Desire در IMDB: امتیاز ۷.۸
میل مبهم هوس آخرین فیلم لوئیس بونوئل کارگردان شهیر اسپانیایی و پدر سورئالیسم در سینما است و براساس رمانی به نام زن و مترسک نوشته پیر لوئیس ساخته شده است. درست مانند دیگر فیلمهای بونوئل این فیلم نیس بر علیه مسائل اخلاقی و مذهبی و اجتماعی که رو به انحطاط رفته بودند، میشورد. هنر بونوئل نشاندادن افول شخصیتهای مختلف جامعه در جایگاه خودشان است. لوئیس بونوئل به زیبایی میتواند شخصیتی را به تصویر بکشد که بیننده هم او را عاشقانه دوست بدارد و هم از او متنفر باشد. آثار بونوئل سرشار معماهایی بهظاهر سادهاند که اگر در آنها عمیق شویم پیچیدگی و عمق آنها ما را متعجب میکند.
۶- فیلم Society of the Snow
فیلم انجمن برف
- سال ساخت: ۲۰۲۳
- کارگردان: جی. ای. بایونا
- بازیگران: انزو ووگرینچیچ، آگوستین پاردیا، ماتیاس رکالت
- میانگین امتیازات Society of the Snow در IMDB: امتیاز ۷.۸
فیلم سینمایی انجمن برف یکی از تحسینشدهترین آثار اسپانیایی سالهای اخیر است که با اقتباس از ماجرای واقعی سقوط هواپیمای نیروی هوایی اروگوئه در رشتهکوه آند ساخته شد. جی. ای. بایونا در این فیلم، روایتی پرتنش و درعینحال انسانی از تلاش گروهی از بازماندگان برای زنده ماندن ارائه میدهد و موفق میشود بدون تکیه بر اغراقهای رایج، مخاطب را درگیر شرایط دشوار شخصیتها کند. فیلم Society of the Snow علاوه بر نامزدی اسکار بهترین فیلم بینالمللی، بهدلیل کارگردانی دقیق، جلوههای بصری چشمگیر و بازیهای باورپذیر بازیگران، تحسین گسترده منتقدان و مخاطبان را بهدست آورد.
۵- فیلم The Exterminating Angel
فیلم ملک الموت
- سال ساخت: ۱۹۸۴
- کارگردان: لوئیس بونوئل
- بازیگران: سیلویا پینال، ژاکلین آندره، انریکه رامبال، خوزه باواریا
- میانگین امتیازات The Exterminating Angel در IMDB: امتیاز ۷.۹
بر کسی پوشیده نیست که بونوئل عاشق ابراز و بیان همه چیز با زبان سورئالیسم است. این فیلم دومین فیلم از سهگانه بونوئل با همکاری گوستاو آلسترید و سیلویا پینال است. مسائل مطرح شده در این فیلم آنقدر متنوع و عمیق است که درباره هر یک از آنها میتوان ساعتها حرف زد. این فیلم چالشبرانگیز بسیاری از موضوعات روز جامعهاش، موضوعاتی چون اراده، طبقات اجتماعی، مذهب، جبرواختیار و غیره را مورد سو ظن خود قرار میدهد. ملک الموت کمدی سیاهی است که درباره ازدسترفتن اختیار صحبت میکند. کارنامه کاری بونوئل سرشار از فیلمهای است که مناسبتهای اجتماعی مختلف، مسائل جنسیتی و مذهبی و طبقات اجتماعی را به بوته نقد گذاشته است. سینمای بونوئل سینمای سادهای نیست و دیدن آثار او جهشی بزرگ در جهانبینی شما ایجاد میکند.
۴- فیلم All About My Mother
فیلم همه چیز درباره مادرم
- سال ساخت: ۱٩٩٩
- کارگردان: پدرو آلمودوار
- بازیگران: سیسیلیا راث، ماریسا پاردس، کاندلا پنا، آنتونیا سن خوان
- میانگین امتیازات All About My Mother در IMDB: امتیاز ۷.۸
این فیلم برنده جایزه اسکار بهترین فیلم غیرانگلیسی زبان سال ۱٩٩٩ شده است. بعد از بونوئل، آلمودووار با فیلمهای تند و تیزش در اسپانیای پس از فرانکو، سرشناسترین فیلمساز اسپانیا است. همه چیز درباره مادرم فیلم بالغ است که نمونه مشابه آن کمتر در سینمای امروز پیدا میشود. همه چیز درباره مادرم با وجود ظاهر سادهاش، در باطن بهدلیل روابط پیچیده. مدام در حال تغییر اشخاص داستان، فیلمی پیچیده محسوب میشود.
۳- فیلم The Discreet Charm of the Bourgeoisie
فیلم جذابیت پنهان بورژوازی
- سال ساخت: ۱٩٧۲
- کارگردان: لوئیس بونوئل
- بازیگران: فرناندو ری، دلفین سیریگ، پل فرانکور، بول اوژیر
- میانگین امتیازات The Discreet Charm of the Bourgeoisie در IMDB: امتیاز ۷.۷
وقتی با فیلمی ساخته لوئیس بونوئل طرف هستیم نمیتوانیم فقط آن را تماشا کنیم. فیلمهای بونوئل تحلیلی عمیق میطلبند. این فیلم برنده جایزه اسکار بهترین فیلم خارجی زبان شده است. بونوئل بعد از اثر شگفتانگیز Tristana قصد ساخت فیلم دیگری را نداشت زیرا خودش معتقد بود به تکرار افتاده است و خلاقیت از کارهایش رخت بسته است. اما او با فیلمنامهنویس همیشگی خود، ژان کلود کریر فیلم جدیدی ساخت و درباره خود معضل «تکرار» صحبت کرد. این فیلم همچنین یک کنایه تندوتیز به بورژواها است. بسیاری از منتقدان این فیلم را هم رده سگ اندلسی قرار میدهند.
۲- فیلم Pan's Labyrinth
فیلم هزارتوی پن
- سال ساخت: ۲۰۰۶
- کارگردان: گیرمو دل تورو
- بازیگران: ایوانا باکورو، آریادنا گیل، سرگی لوپز، ماریبل وردو
- میانگین امتیازات Pan's Labyrinth در IMDB: امتیاز ۸.۲
بی شک هزارتوی پن یکی از محبوبترین فیلمهای گیرمو دلتورو است. این فیلم تخیلی و دلهرهآور با پسزمینه رژیم فاشیستی که در سال ۱٩۴۴ در روستاهای اطراف اسپانیا رخ میدهد، تحسین منتقدان زیادی را برانگیخت و همچنین برنده سه جایزه اسکار و سه جایزه بفتا شد. این فیلم یک ماجراجویی فانتزی در دنیایی جنگزده است که با تفاسیر سیاسی و فلسفی مختلفی آمیخته شده است و دیدن آن به همه توصیه میشود.
۱- فیلم Viridiana
فیلم ویریدیانا
- سال ساخت: ۱۹۶۱
- کارگردان: لوئیس بونوئل
- بازیگران: سیلویا پینال، فرانسیسکو رابال، فرناندو ری، خوزه کالوو
- میانگین امتیازات Viridiana در IMDB: امتیاز ۸
اگر از طرفداران سینمای لوئیس بونوئل باشید بهتر از دیگران میتوانید نشانهها و سمبلهای این کارگردان بزرگ را درک کنید. البته سمبلیسم در ویریدیانا چندان پیچیده و غیرقابلدرک نیست. هر بینندهای که بتواند از روند داستان سر در بیاورد میتواند نشانههای آن را بهراحتی درک کند. پیشنهاد میکنیم موقع تماشای این فیلم بهدقت به داستان و نشانهها دقت کنید.
این فیلم باوجود اینکه نخل طلای کن را برنده شد اما تماشای آن در فرانسه ممنوع بود همچنین واتیکان آن را محکوم کرده بود. ولی هیچ یک از این مشکلات نتوانست سد راه ثروتی شود که بونوئل بهواسطه این فیلم بهدست آورد. حرفه بونوئل در زمان ساخت این فیلم به بنبست رسیده بود اما پدر سورئالیسم سینمایی توانست دوباره به موفقیت برسد.
سوالات متداول
۱- بهترین فیلم های اسپانیایی زبان کداماند؟
از میان برترین فیلم های اسپانیایی میتوان به فیلم ویریدیانا، فیلم هزارتوی پن، فیلم همه چیز درباره مادرم و فیلم دیگران اشاره کرد. فهرست کامل ۴۰ فیلم برتر اسپانیایی را میتوانید در سایت زومجی بخوانید.
۲- فیلم های اسپانیایی جدید کداماند؟
فیلم رئیس خوب ۲۰۲۲ و فیلم مادران موازی ۲۰۲۱ از جدیدترین فیلم های اسپانیایی هستند. فهرست کامل ۴۰ فیلم برتر اسپانیایی را میتوانید در سایت زومجی بخوانید.