// پنجشنبه, ۲۹ فروردین ۹۸ ساعت ۲۲:۰۱

در این مطلب از زندگی هنری هنرمند نام‌آشنا، سِر چارلز اسپنسر چاپلین (Sir Charles Spencer Chaplin) یا چارلی چاپلین صحبت کرده‌ایم.

سِر چارلز اسپنسر چاپلین (Sir Charles Spencer Chaplin) سینماگر مشهور بریتانیایی بود. چارلز چاپلین غالبا با نام چارلی چاپلین شناخته می‌شود. در این مطلب نیز به قصد سهولت خوانش متن برای خواننده از نام چارلی چاپلین استفاده می‌شود. چارلی چاپلین در شانزدهمین روزِ آوریلِ ۱۸۸۹ به دنیا آمد. برای محل تولد چارلی چاپلین از کشورهای مختلفی یاد شده است. برای نمونه، در وب‌سایت رسمی «چارلی چاپلین» محل تولد این هنرمند لندن، انگلستان ذکر شده است. در منبعی دیگر محل تولد چارلی چاپلین در یکی از کمپ‌های کولی‌های نزدیک به بیرمنگام در انگلستان عنوان شده است. این ادعا زمانی مطرح شد که ۴۰ سال پس از درگذشت چاپلین، خانواده‌اش نامه‌ای از او یافتند، نامه‌ای که خود چاپلین محل تولدش را در کمپ کولی‌های نزدیک به بیرمنگام عنوان کرده است. از سمت دیگر، FBI معتقد است چارلی چاپلین یک یهودی با نام واقعی اسرائیل تورنشتین است. مرکز پلیس لندن نیز ادعا کرده که احتمال تولد چارلی چاپلین در فرانسه وجود دارد. درهرصورت، احتمالا قابل اعتمادترین فرضیه، تولد این هنرمند در بریتانیا باشد. والدین چارلی زوجِ بازیگر و آوازه‌خوانی ساکن لندن بودند. چارلی چاپلین در طول عمرش با چهار زن با نام‌های میلدرد هریس، لیتا گری، پائوت گدارد و اونا اونیل ازدواج کرد. ازدواج آخر وی طولانی‌ترین زندگی مشترکش به حساب می‌آید.

چارلی چاپلین

مجله تایم چارلی چاپلین را به‌عنوان یکی از «۱۰۰ شحصیت تأثیرگذار قرن ۲۰» نامید

چارلی چاپلین برای اولین‌بار در سن ۱۲ سالگی پا به صحنه گذاشت و پس از چند اجرا، اولین رگه‌های آغاز یک فعالیت حرفه‌ای در چارلی پیدا شدند. چاپلین کار خود را به‌عنوان کمدین آغاز کرده بود. وی در سال ۱۹۱۰ برای اجرای نمایشی به همراه فرد کارنو به امریکا سفر کرد. این بازیگر پس از حضور در امریکا نظر بینندگان امریکایی را به خود جلب کرد. وی اولین پیشنهاد بازیگری در فیلم را در سال‌ ۱۹۱۲ دریافت کرد. این، نقطه‌ی ورود چرالی چاپلین به سینما بود. چارلی یک سال بعد به‌صورت رسمی جلوی دوربین رفت و با شرکت Keystone با حقوق هفتگی ۱۵۰ دلار قرارداد همکاری امضا کرد. چارلی چاپلین با همکاری Keystone در عرض یک‌سال چندین فیلم کوتاه جلوی دوربین برد. او در مورد اولین تجربه‌های سینمایی‌اش می‌گوید:

من هیچ ایده‌ای دربارهٔ چهره‌پردازی و لباسم نداشتم. لباسی را که در فیلم اول داشتم دوست نداشتم. در راه لباس‌خانه به این نتیجه رسیدم که شلوار بگی گشاد بپوشم و کفش‌های بزرگ و کلاهی خاص. می‌خواستم همه چیز با هم در تضاد باشد. کتی تنگ و کلاهی کوچک و کفشی بزرگ. نمی‌دانستم باید پیر به نظر بیایم یا جوان؛ اما وقتی یاد حرف کارگردان افتادم که می‌خواست کمی بزرگتر از آنچه هستم به نظر بیایم، پس یک سبیل اضافه کردم. نمی‌دانستم چه شخصیتی باید داشته‌باشم، اما زمانی‌که لباس‌ها را پوشیدم، خودِ لباس‌ها احساسی به من داد که شخصیت را دیدم، آغاز به شناختنش کردم و زمانی‌که به روی صحنه می‌رفتم، کاملاً متولد شده ‌بود.

 چارلی در حال مطرح شدن بود. او در سال ۱۹۱۵ با شرکت فیلمسازی Essanay وارد همکاری شد. چارلی چاپلین سه سال با Essanay همکاری کرد. وی در این سه سال اما پر کار بود. او با همکاری Essanay چندین فیلم کمدی را به‌عنوان نویسنده و کارگردان جلوی دوربین برد. تفاوت و قدم مهمی که چاپلین در گذار از «Keystone» به «Essanay» رقم زد را شاید بتوان در رسیدن او از «فیلم کوتاه» به «فیلم بلند» یافت. چاپلین پس از قطع همکاری با Essanay با رقم قرارداد بیشتری به شرکت Mutual‌ پیوست و به ساخت فیلم‌های کمدی صامتش ادامه داد. چاپلین در عرض ۱۸ ماه همکاری با شرکت Mutual دوازده فیلم سینمایی ساخت. همکاری چارلی چاپلین با Mutual‌ نیز دوام چندانی نداشت. این هنرمند معاصر در سال ۱۹۱۸ از Mutual‌ جدا شد. وی پس از جدایی از Mutual‌ تصمیم گرفت به‌صورت مستقل کار کند. در نتیجه‌ی این تصمیم، او شرکت First National را تأسیس کرد. او در شرکت مستقل خودش کار را با فیلم کوتاه «A Dog’s Life» آغاز کرد. چاپلین مدتی بعد فیلم «Shoulder Arms» را تولید کرد. فیلمی که با نگاهی طنز به مسئله جنگ می‌پرداخت و با موفقیت در گیشه شهرت قابل‌توجه‌ای برای چارلی چاپلین به ارمغان آورد. وی در استودیو مستقل خود نیز به پرکاری قابل‌توجه‌اش ادامه داد.

چارلی چاپلین

اندرو ساریس: بدون شک چاپلین یگانه و مهم‌ترین هنرمند تاریخ سینماست

چارلی چاپلین در سال ۱۹۲۳ به اتفاق ماری پیکفورد، داگلاس فِیربنکس و دی. دابلیو. گریفت شرکت «United Artists Corporation» را تشکیل داد. نکته بسیار مهم درباره حضور چارلی چاپلین در این شرکت، گزیده‌کار شدن وی نسبت به گذشته بود. چارلی چاپلین در همکاری‌های قبلی خود با شرکت‌های مختلف، برای مثال شرکت «Mutual» در ۱۸ ماه ۱۲ فیلم تولید کرد. به نقل از برخی منابع، چارلی اما در شرکت «United Artists Corporation» در طول ۲۹ سال، تنها ۸ فیلم سینمایی تولید کرد. این اتفاق مدرکی بر اثبات «گزیده‌کار شدن» چارلی چاپلین در همکاری‌اش با «United Artists Corporation» است. این گزیده کار کردن اما نتایج قابل‌توجه‌ای برای چاپلین داشت. او در این دوران، چند فیلم از ماندگارترین متون دوران کاری‌اش را خلق کرد. فیلم‌هایی مانند «عصر جدید» و «دیکتاتور بزرگ».

بسیاری از منتقدان و صاحبنظران سینما، چارلی چاپلین را ستوده‌اند. اندرو ساریس، نظریه پرداز سینما، چارلی چاپلین را «یگانه و مهم‌ترین هنرمند تاریخ» و «جهانی‌ترین نماد» نامیده است. مؤسسه فیلم بریتانیا چاپلین را «مبدل سینما به هنر هفتم» عنوان کرده است. مجله تایم چارلی چاپلین را به‌عنوان یکی از «۱۰۰ شحصیت تأثیرگذار قرن ۲۰» می‌نامد. یا در جایی، سیمون لوییس می‌گوید در جاهایی که هیچ فیلمی از چاپلین پخش نشده، وی باز هم شناخته می‌شود. شخصیت ولگرد چارلی چاپلین در فیلم‌هایش یکی از شناخته‌شده‌ترین شخصیت‌های سینما است. در سال ۲۰۰۴ یک کلاه و یک عصا به‌عنوان مولفه‌های شناخته‌شده این شخصیت ۱۴۰ هزار دلار به فروش رفتند. اتفاقی که از تاثیر بسیار زیاد چارلی چاپلین در فرهنگ عامه سخن می‌گوید.

چارلی چاپلین

چارلی چاپلین اما در طول زندگی‌اش درگیر سیاست نیز شده است. سال‌ها پیش سناتوری به نام جوزف مک‌کارتی، نام چارلی چاپلین را در میان فهرست کومونیست‌های معروف قرار داد. چاپلین در آن زمان برای نمایش فیلمی در لندن بود، اما با قرار گرفتن نامش در میان کومونیست‌ها، از امریکا اخراج شد و از ژانویه ۱۹۵۳ تا سال ۱۹۷۲ دور از امریکا و در سوییس زندگی کرد. ماجرای کومونیست خوانده‌شدن چارلی چاپلین در سال ۱۹۵۴ نقش بر آب شد و تقلبی از آب درآمد. وی اما در سال ۱۹۷۲ در میان استقبال پرشور مردم به امریکا بازگشت. در سال ۲۰۱۲ اداره اطلاعات داخلی بریتانیا یا MI5 در گزارشی از درخواست دولت امریکا مبنی بر تحت نظر گرفتن چارلی چاپلین به‌دلیل «گرایش‌های کومونیستی» خبر داد. اما خوب، این اداره هیچگاه نتوانست مدرکی مبنی بر ارتباط چاپلین با کومونیست‌ها ارائه دهد. درنهایت اما ادعا شد که شاید چاپلین عقاید کومونیستی داشته باشد، اما هیچگاه در این مورد رادیکال نبوده.

در ادامه این مطلب از فیلم‌های چارلی چاپلین و کتاب‌های مربوط‌به او نوشته‌ایم.

فیلم‌ها

همکاری با استودیو Keystone

چارلی چاپلین در ساخت برخی از این فیلم‌ها صرفا بازیگر، و در برخی نویسنده‌، کارگردان و بازیگر بوده است. تمام این فیلم‌ها در سال ۱۹۱۴ روی پرده رفته‌اند.

نام فیلم
Making a Living
Kid Auto Races at Venice
Mabel's Strange Predicament
Between Showers
A Film Johnnie
Tango Tangles
His Favourite Pastime
Cruel, Cruel Love
The Star Boarder
Mabel at the Wheel
Twenty Minutes of Love
Caught in a Cabaret
Caught in the Rain
A Busy Day
The Fatal Mallet
Her Friend the Bandit
The Knockout
Mabel's Busy Day
Mabel's Married Life
Laughing Gas
The Property Man
The Face on the Bar Room Floor
Recreation
The Masquerader
His New Profession
The Rounders
The New Janitor
Those Love Pangs
Dough and Dynamite
Gentleman of Nerve
His Musical Career
His Trysting Place
Getting Acquainted
His Prehistoric Past
Tillie's Punctured Romance

همکاری با استودیو Essanays

چارلی چاپلین تمام فیلم‌های فهرست حاضر را به‌عنوان نویسنده، کارگردان و بازیگر جلوی دوربین برد. این فیلم‌ها در سال‌‌های ۱۹۱۵ تا ۱۹۱۸ اکران شده‌اند.

نام فیلم
His New Job
A Night Out
The Champion
In The Park
A Jitney Elopment
The Tramp
By The Sea
Work
A Woman
The Bank
Shangaied
A Night in the Show
Police
A Burlesque on Carmen

همکاری با استودیو Mutual

چارلی چاپلین در این فیلم‌ها به‌عنوان تهیه‌کننده، نویسنده، کارگردان و بازیگر حاضر بوده است. این فیلم‌ها در سال‌های ۱۹۱۶ تا ۱۹۱۷ اکران شده‌اند.

نام فیلم
The Floorwalker
The Fireman
The Vagabond
One A.M
The Count
The Pawnshop
Behinde the Screen
The Rink
Easy Street
The Cure
The Immigrant
The Adventure

همکاری با استودیو First Nationals

چارلی چاپلین در تمام فیلم‌های این فهرست به‌عنوان نویسنده، تهیه‌کننده، کارگردان و بازیگر حاضر بوده. وی در برخی از فیلم‌ها نیز آهنگسازی کرده است. فیلم‌های فهرست حاضر در سال‌های ۱۹۱۸ تا ۱۹۲۳ روی پرده رفته‌اند.

نام فیلم
A Dog's Life
Shoulder Arms
The Bond
Sunnyside
A Day's Pleasure
The Idle Class
Pay Day
The Pilgrim

همکاری با United Artists

فیلم‌های فهرست حاضر در وب‌سایت چارلی چاپلین به‌عنوان تولیدات خود این هنرمند یاد شده‌اند. در برخی از منابع اما این فیلم‌ها به‌عنوان همکاری با United Artist یا First National یا «تولیدات بریتانیایی» ذکر شده‌اند. چارلی چاپلین در تمام این فیلم‌ها علاوه‌بر بازیگری، وظیفه نویسندگی، تهیه‌کنندگی، آهنگسازی (به جز فیلم A Woman of Paris) و کارگردانی را برعهده داشته است.

سالنام فیلم
1921The Kid
1923A Woman of Paris
1925The Gold Rush
1928The Circus
1931City Lights
1936Modern Times
1940The Great Dictator
1947Monsieur Verdoux
1952Limelight
1957A King in New York
1967A Countess from Hong Kong

کتاب‌های مرتبط

فهرست زیر شامل کتا‌ب‌های موجود به زبان فارسی و مربوط‌به چارلی چاپلین است.

تاریخنام کتابنویسندهمترجمناشر
۱۳۶۱چارلی چاپلینلابری هارمونسارا میرعباسیکورش
۱۳۶۳چاپلینچاپلینحسین مرندینگاه
۱۳۶۴آمریکا علیه چارلی چاپلینتیمونی لاینز، کوین براونلاو، چارلز سیلورایراندخت صادقی وندفتحی
۱۳۷۷لایم لایتچارلی چاپلینرضا سیدحسینیامیرکبیر
۱۳۸۲افسانه چارلی چاپلینمسعود فراستینداردسوره مهر
۱۳۸۳چارلی چاپلین و عشقپریسا احدیاننداردترفند
۱۳۸۳روشنایی‌های شهرچارلی چاپلینمحمدرضا باباگلیموزه سینمای ایران، بنیاد سینمایی فارابی
۱۳۸۵روانشناسی نامه چارلی چاپلین به دخترش جرالدینمرتضی امیدخواه خرشتمی، مریم رحیمی مندنداردنیلوفرانه
۱۳۸۶چارلی چاپلینپام براونمنیژه اسلامیمؤسسه فرهنگی منادی تربیت
۱۳۸۸چارلی چاپلینراجر مانوللیلا شاپوریانشرکت توسعه کتابخانه‌های ایران
۱۳۸۹داستان کودکی منچارلی چاپلینمحمد قاضینشر ثالث
۱۳۸۹زندگینامه چارلی چاپلین ۸۸ سالهتدوین:هانی قلی پور، زیرنظر:مجید ابهرینداردخردآذین
۱۳۹۰زندگی پدرم چارلی چاپلین: همراه‌با نامه چاپلین به دخترشچارلز چاپلینحسن مرندی، منصور تاراجینگاه
۱۳۹۰مصاحبه‌های چارلی چاپلینکوین هیزلاله نیکخواهقاضی
۱۳۹۱اندیشه‌های زیبا: چارلی چاپلیناعظم ابراهیمینداردموفقیت
۱۳۹۱چارلی چاپلین و نامه او به دخترشهادی کبودوندنداردکاکتوس
۱۳۹۲دلقک نابغه: برگزیده‌ای از سخنان چارلی چاپلینمرضیه جراحینداردتبسم
۱۳۹۲بهترین لحظات زندگی از نگاه چارلی چاپلینذکر نشدهحمیدرضا غیوریغیوری
۱۳۹۲لحظاتی با چارلی چاپلینگردآورنده:مهدی یزدانیسروناز هرانرنامک
۱۳۹۳نامه‌های چارلی چاپلین به دخترشدیوید رابینسونمهشید ظریفسراج اندیشه
کاراکتر باقی مانده