همان‌طور که حتما ‌خوانده‌اید، سری کارت‌های گرافیکِ Fury با تراشه‌ی قدرتمند فیجی چند ماهی است که عرضه شده‌اند و مدل‌های مختلفی بر اساس آنها عرضه شده است. به تازگی مدل R9 Nano محصولِ گیگابایت به دست ما رسید که در ادامه می‌توانید بررسی زومجی از آن را مطالعه کنید.

اِی‌اِم‌دی در چند ماهِ گذشته با سری کارت‌های فیجی تمام تلاشش را روی نبردِ تراشه‌های گرافیکی رده بالا متمرکز کرده بود. محصول رادئون R9 Fury X که قبلا آن را در زومجی بررسی کرده‌ایم هم با مجهز شدن به ۴۰۹۶ هسته‌ی پردازشی پیش قراولِ تقبل این مسئولیت بوده است. البته فناوری مدرن حافظه‌ی پر سرعتِ HBM هم در این راه سری Fury را همراهی می‌کنند.

Fury X گران ‌قیمت‌ترین کارت گرافیکِ تک هسته‌ای اِی‌اِم‌دی تا به اکنون است که ۶۴۹ دلار قیمت دارد و صد البته که به نظر می‌رسد قیمت‌گذاریِ این گرافیک از کنترل خارج شده است. هر چند که بخش بزرگی از گناهِ قیمت بالای این سری را متوجه‌ی شرکت‌های سازنده‌ی حافظه‌ی HBM مثل Hynix و ظرفیتِ پایین ساخت و درصد بازده‌ی نامناسبِ خط تولید آنها می‌دانیم. البته این اتفاق در مورد طیفِ کارت‌های سری تایتان هم مصداق داشت و قیمتِ آنها هم بسیار بالا تعیین شده بود. در هر حال با قیمتی که همرده‌ی GTX 980 Ti تعیین شده بود، کارت Fury X می‌توانست در عین ارائه‌ی راندمان رقابتی متناسب با حریف، به خاطر طراحی فشرده‌ای که از خنک کننده‌ی مایع بهره گرفته بود بسیار خنک‌تر هم کار کند. از سوی دیگر کارت GTX 980 Ti استعدادِ اورکلاک خیلی بهتری دارد، چیزی که حدود ۲۰ درصد راندمان اضافی بیشتر را در مدل‌های اورکلاک شده در دسترس قرار می‌دهد.

ای‌ام‌دی می‌گوید کارتِ گرافیک Nano هم به مانند Fury X نوعی محصولِ پرچمدار است و به همین جهت هم بر چسب قیمتیِ مشابه‌ی ۶۵۰ دلاری را به آن داده است

یک ماه پس از معرفی Fury X، دومین مدل رده بالای مبتنی بر تراشه‌ی فیجی هم رونمایی شد، چیزی که به سادگی با نام Fury شناخته می‌شد. حذف X از آخر مدلِ جدید به معنی ۱۳ درصد کاهش در تعداد هسته‌های گرافیکی و واحدهای بافتِ کمتر نسبت به برادر بزرگتر بود، در حالی که خنک کننده‌ی مایع هم در ازای بکارگیری خنک کننده‌ی رایج و البته غول پیکر مرسوم در کارت‌های گرافیکی حذف شد. این تغییرات قیمت Fury را به ۵۵۰  دلار، یعنی حدود ۱۵ درصد قیمتِ کمتر نسبت به Fury X کاهش داد. amd r9 nano Fury در مجموع فقط حدود ۵ درصد کندتر از Fury X است، چیزی که همان شرایط موجود بین GTX Titan X و GTX 980 Ti را تداعی می‌کند و با این نگاه خرید مدل گران‌تر Fury X را غیر قابل توجیه می‌کند. از طرفی یافتن این مدل‌ها در بازار هنوز هم دشوار است، در حالی که بیش از ۳۲ مدل کارت GTX 980 و ۲۰ مدل GTX 980 Ti از نیم دوجین سازنده را می‌توان به راحتی در بازار تهیه کرد.

[section label="فرش قرمزی برای نانو" anchor="Meet Nano"]فرش قرمزی برای نانو

با بهره‌ گیری از تراشه‌ی کامل Fiji XT، نانو عینا همان ۴۰۹۶ واحدِ پردازش گرافیکی Fury X را دارد، با این فرق که ابعادِ آن بسیار فشرده‌تر است. طولِ کارت نانو فقط ۱۵۲ میلی‌متر اندازه ‌گیری شده، چیزی که به مدد تراشه‌ی گرافیکی کم مصرفتر فیجی و حافظه‌ی مجتمع HBM مقدور شده است. ای‌ام‌دی امیدوار است که بتواند به کمک Nano، بازی در رزولوشنِ 4K را در سیستم‌های کوچک با استاندارد Mini-ITX امکان پذیر کند. این حقیقت که تمام ۴۰۹۶ هسته‌ی پردازشی در این محصول فعال هستند، واقعا فراتر از انتظارِ ما بود، اما چیزی که چشم‌گیرتر از آن است، مصرف ۱۷۵ واتی آن است که دقیقا ۱۰۰ وات از Fury X پایین‌تر است. انتظار می‌رود که Nano بتواند مصرفِ توان و حرارت را به کمک ولتاژ و فرکانس کاریِ پایین‌تر تحت کنترل خود درآورد. هسته‌‌ی R9 Nano تعداد بی‌نظیر ۸.۹ میلیارد ترانزیستور را در بر دارد و به خاطر اینکه هنوز پروسه‌ی ساخت ۲۸ نانومتری در ساخت آن به کار رفته، ابعاد هسته‌ی عظیمِ آن ۵۹۶ میلی‌متر مربع را اشغال کرده است. اگر ۴ گیگابایت حافظه‌ی HBM را هم در این سنجش لحاظ کنیم، مساحتِ آن به ۱۰۱۱ میلی‌متر مربع افزایش می‌یابد. روی هم رفته Nano شامل ۴۴ درصد ترانزیستورِ بیشتر نسبت به 390X بوده و در همان حال ابعاد تراشه‌اش هم ۳۶ درصد بزرگتر است.

[section label="مشخصات فنی" anchor="Spec"]مشخصات فنی

AMD Radeon R9 Fury XAMD Radeon R9 FuryAMD Radeon R9 NanoAMD Radeon R9 390X
هسته‌های پردازشی استریم4096358440962816
واحدهای بافت256224256176
واحدهای ROP64646464
فرکانس بوست1050MHz1000MHz1000MHz1050MHz
سرعت حافظه1Gbps HBM1Gbps HBM1Gbps HBM6Gbps GDDR5
پهنای باند حافظه4096bit4096bit4096bit512bit
حافظه‌ی گرافیکی4GB4GB4GB8GB
توان پردازش اعشاری FP641/161/161/161/8
خروجی صدای TrueAudioYYYY
تعداد ترانزیستورها8.9B8.9B8.9B6.2B
توان مصرفی275W275W175W275W
پروسه‌ی ساختTSMC 28nmTSMC 28nmTSMC 28nmTSMC 28nm
معماریGCN 1.2GCN 1.2GCN 1.2GCN 1.1
تراشه‌ی گرافیکیFijiFijiFijiHawaii
تاریخ عرضه06/24/1507/14/1509/10/1506/18/15
قیمت649$549$649$429$

همانند آنچه که در مورد Fury X و Fury گفته بودیم، ضعفِ کلیدی نسل اول HBM، محدودیت آن به ۴ گیگابایت حافظه است که در رزولوشن‌های خیلی بالا تولید مشکل می‌کند. اگرچه ای‌ام‌دی می‌گوید این شرایط خیلی اهمیت ندارد، چون اصولا بیشترِ بازی‌ها فعلا در چنین رزولوشن‌هایی قابل بازی نیستند. جدا از برتری آشکار در حیطه‌ی راندمان و صرفه جویی در مصرفِ توان، مزیت کلیدی دیگر فناوری HBM صرفه جویی در فضای اشغال شده است، چرا که بستر تراشه‌های حافظه‌ی DRAM روی یکدیگر قرارمی‌گیرند. برای نمونه ۱ گیگابایت حافظه‌ی GDDR5 که از ۴ تراشه‌ی ۲۵۶ مگابایتی تشکیل شده حدود ۶۷۲ میلی‌مترِ مربع از محیط کارت را نیاز دارد، در حالی که با کمک فناوری HBM عینِ همان ۱ گیگابایت فقط ۳۵ میلی‌متر مربع را تصرف می‌کند. بنا بر ادعای ای‌ام‌دی، ۹۹۰۰ میلی‌متر مربع برای بردِ مدار چاپی متعلق به تراشه‌ی 290X و تراشه‌های حافظه‌اش نیاز داریم، در حالی که کمتر از ۴۹۰۰ میلی‌متر مربع برای Fury X استفاده شده است. این موضوع ما را به قابلیتِ کلیدی Nano سوق می‌دهد. طراحی برد Nano درست مانند HBM در نوع خود منحصر به فرد است. قبل از این هرگز کارت گرافیک رده حرفه‌ای را در ابعادی که کمتر از ۲۵ سانتی‌متر طول دارد ندیده‌ایم. کارت Nano حتی از Fury X هم کوچکتر است و تنها ۱۵ سانتی‌متر طول دارد و از همه مهم‌تر این که رادیاتورِ  خنک کننده و فن هم به آن متصل نیست. خبر خوب آن که بر خلاف مدل Fury X، مدل Nano برای تغییر و بهینه سازی توسط سازندگان آزاد است، بنابراین به جز گیگابایت، باید منتظر مدل‌های اختصاصی از ایسوس، HIS و بقیه هم باشیم. در مدل مرجع، هم GPU و هم HBM و هم ماجول‌های تغذیه‌ی ولتاژ با یک فن واحد خنک می‌شود.

مزیت ۳۰ درصد مصرف پایین‌تر نسبت به R9 290X این است که Nano فقط یک کانکتورِ ۸ پین PCIe برای تغذیه‌ی توان نیاز دارد. ای‌ام‌دی می‌گوید که دمای هدف در این محصول ۷۵ درجه‌ی سانتی‌گراد است و معمولا در حالتِ لود در همین حول و حوش کار خواهد کرد. این ۲۰ درصد خنک‌تر از دمای هدف در R9 290X است. در مجموع R9 Nano کارتِ خوب اما ساده‌ای به نظر می‌رسد، بنابراین مشتاقیم که ببینیم شرکای سازنده‌ی ای‌ام‌دی و مخصوصا گیگابایت چه کاری انجام داده‌اند.

[section label="مشخصات سیستم تست" anchor="Test System Spec"]مشخصات سیستم تست

  • (Intel Core i7-5960X (3.00GHz
  • (x4 4GB Kingston Predator DDR4-2400 (CAS 12-13-13-24
  • (Asrock X99 Extreme6 (Intel X99
  • (Silverstone Strider Series (700w
  • (Crucial MX200 1TB (SATA 6Gb/s
  • (Radeon R9 Fury X (4096MB
  • (Radeon R9 Nano (4096MB
  • (Radeon R9 Fury (4096MB
  • (Radeon R9 390X (8192MB
  • (Radeon R9 390 (8192MB
  • (Radeon R9 295X2 (2x 4096MB
  • (Radeon R9 290X (4096MB
  • (Radeon R9 290 (4096MB
  • (GeForce Titan X (12288MB
  • (GeForce GTX 980 Ti (6144MB
  • (GeForce GTX 980 (4096MB
  • (GeForce GTX 970 (4096MB
  • (GeForce GTX 780 Ti (3072MB
  • (GeForce GTX 780 (3072MB
  • Microsoft Windows 10 Pro 64-bit
  • Nvidia GeForce 355.82 WHQL
  • AMD Catalyst 15.8 Beta

[section label="بنچمارک بازی‌های زومجی" anchor="BenchMarks"]بنچمارک بازی‌های زومجی

تمامِ کارت‌های گرافیکی در رزولوشنِ۱۹۲۰ در ۱۰۸۰،  ٢۵۶٠ در ١۶٠٠ و ٣٨۴٠ در ٢١۶٠ که همان UHD یا 4K است آزمایش شده‌اند. فرکانسِ هسته و حافظه در تمامِ مدل‌ها با مشخصاتِ مرجعِ انویدیا و اِی‌اِم‌دی تنظیم شده است.

کارت Nano در اینجا نسبتا خوب عمل کرد و در رزولوشن 4K حدود ٣ درصد سریعتر از R9 390X ظاهر شد که فقط معادل ۴ فریم بر ثانیه‌ی بیشتر است.
R9 Nano در بازی GTA V توانست Fury و GTX 980 Ti را با اختلافِ ۷ درصد تعقیب کند و میانگینِ ۴۱ فریم بر ثانیه را در رزولوشن 4K بدست آورد. از طرف دیگر نسبت به هر دو کارت R9 390X و GTX 980 توانست ۱۴ درصد سریعتر عمل کند.
یک بار دیگر دریافتیم که Nano متوسط ۳۵ فریم بر ثانیه را در رزولوشن 4K تولید می‌کند و این بار هم ۵ درصد کندتر از Fury عمل کرد. کارت Nano همچنین فقط ۶ درصد سریعتر از R9 390X بود، به رغم این که توانست با GTX 980 Ti برابری کند و البته GTX 980 را هم با اختلاف قابل تامل ۲۱ درصد پشت سر گذارد. این اختلافِ سرعت در رزولوشن کمتر و مخصوصا 1080p گاهی اوقات کمتر است و حتی رتبه بندی کارت‌ها را هم تغییر می‌دهد.
در اینجا میانگینِ ۴۴ فریم بر ثانیه را در رزولوشن 2K و تنها ۲۵ فریم بر ثانیه را در 4K با کارت Nano بدست آوردیم، چیزی که فقط ۲ فریم کمتر از Fury و ٣ فریم کمتر از Fury X در رزولوشن سنگین 4K است. همچنین ٣ فریم بر ثانیه یا معادل ۱۴ درصد سریعتر از GTX 980 بود، اما در عین حال ٣ فریم یا حدود ۱۱ درصد هم کندتر از GTX 980 Ti خروجی تولید کرد.
در بازی Witcher 3: Wild Hunt کارت Nano متوسطِ ۲۷ فریم بر ثانیه را در 4K تولید کرد و تنها یک فریم کندتر از Fury بود، در حالی که در رزولوشنِ 2K با میانگین ۴۴ فریم بر ثانیه راندمان قابل قبول‌تری داشت و توانست کارت GTX 980 را با ۴ فریم پشت سر گذارد، در عین اینکه از GTX 980 Ti هم ۷ فریم بر ثانیه عقب‌تر ماند.
Nano در بازی سنگینی مثل Unity در رزولوشن 4K بر لبه‌ی پرتگاه حرکت می‌کند ، اما در 2K توانست به آستانه‌ی ایده‌آلِ ما با ۵۶ فریم بر ثانیه نزدیک شود که ۷ فریم کمتر از Fury و تنها ۱ فریم بیشتر از GTX 980 بود. کارت GTX 980 Ti هم با اختلاف ۹ فریم سریعتر ظاهر شد.
در بازی Call of Duty: Black Ops 3 کارت Nano ظاهرا به خاطر مشکل درایور افت فریم شدیدی را داشت (درایورِ گرافیک آخرین نسخه بود)، به همین جهت مجبور شدیم این بازی را در تنظیمات پایین‌تر آزمایش کنیم تا فریم تولید شده قابل ارزیابی و مقایسه‌ی بهتر باشد. در بعضی مواقع فریم تولیدی به زیر ۱۰ فریم در ثانیه هم سقوط می‌کرد.
Fallout 4 هم با اینکه مشکلات حادِ بازی Black Ops 3 را نداشت اما باز در حین بررسی افت فریم زیادی را در آخرین تنظیمات نشان می‌داد، چیزی که حتی در کارت‌های رده پایین‌تر هم با آن مواجه نبودیم، اما در کل راندمان مناسبی را ارائه کرد. درایورهای ای‌ام‌دی زمان بیشتری را برای حل شدنِ مشکلات با عناوین جدید نیاز دارند.

[section label="توان مصرفی و دما" anchor="Power and Temp"]توان مصرفی و دما

از آنجایی که در حالِ پردازش و بروز رسانی داده‌های توان مصرفی در پایگاه داده‌ای خود بودیم و هنوز هیچ یک از مدل‌های Fury یا Fury X را برای مقایسه در اختیار نداشتیم، مجبور شدیم که نتیجه‌ی بدست آمده از Nano را به نمایندگی از نسلِ فیجی و سری Fury با کارت‌های قبلی بررسی شده مقایسه کنیم و ایده‌ی خوبی داشته باشیم از این که واقعا Nano چقدر در توان مصرفی بهینه عمل می‌کند. سیستمِ مرجع ما با نصب Nano و در هنگام اجرای Assassin's Creed Unity، حدود ۲۶۱ وات مصرفِ برق را ثبت می‌کند، چیزی که ۲۸ درصد کمتر از R9 390X و ۱۶ درصد هم پایین‌تر از GTX 980 Ti است.
همان گونه که در تبلیغاتِ این محصول عنوان شده، کارت گرافیک R9 Nano خودش را به حدود دمای ۷۵ درجه‌ی سانتی‌گراد محدود می‌کند. در حالی که ای‌ام‌دی می‌گوید امکانِ کارکرد آن تا سقف ۸۵ درجه هم وجود دارد، به نظر نمی‌رسد نیاز باشد که این میزانِ حرارت حتی در بازی سنگینی مثل Crysis 3 هم تولید شود.

[section label="نتیجه گیری" anchor="Conclusion"]نتیجه گیری

با توجه به نتایج بدست آمده مشخص است که R9 Nano به وضوح از مدلِ Fury کندتر کار می‌کند، که خود آن نیز از Fury X در رده‌ی پایین‌تری قرار می‌گیرد. کارت R9 Nano در مجموع و در هر دو رزولوشن 2K و 4K به میزانِ ۶ درصد کندتر از Fury است که البته حدودا همان مقداری است که انتظارش را داشتیم. در مقایسه با R9 390X هم Nano همچنان ۱۰ درصد در رزولوشن 2K سریعتر کار می‌کند و در رزولوشن 4K هم ۱۲  درصد جلوتر است. گرچه مهمترین چیزی که باید در اینجا به آن اشاره کرد این است که این کارت به طورِ متوسط ۲۷ درصد مصرف پایین‌تری هم دارد که بسیار قابل تحسین است. نسبت به محصولات انویدیا هم کارت R9 Nano فقط حدودِ ۶ درصد سریعتر از GTX 980 در رزولوشن 1600p بود، ولی در رزولوشنِ 4K برتری ایمن ۱۳ درصدی را حفظ کرد، در عین این که ۱۲  درصد مصرفِ بالاتری داشت. از لحاظِ بهینگی مصرف هم هر دو کارت GTX 980 و Nano در یک سطح قرار دارند و البته مدل GeForce GTX 980 با قیمت رقابتی ۵۰۰ دلاری ارزش خرید بالایی دارد. از نظر قیمت هم بر این عقیده هستیم که بهای ۵۵۰ دلاری برای چنین کارتی می‌توانست گزاره‌ی مناسب‌تری باشد، هر چند که ابعادِ منحصر به فردی دارد و ای‌ام‌دی می‌‌خواهد که برای خریدِ چنین کارتی ما به ازای آن را بپردازید. amd r9 nano

از طرف دیگر ای‌ام‌دی کارت Nano را به عنوان کارت گرافیکیِ فشرده‌ای که قادر به ارائه‌ی گیمینگ در رزولوشنِ 4K روی سیستم‌های کوچک با ابعاد Mini-ITX است معرفی می‌کند، اما اگر از آن دسته گیمرهایی هستید که روی گرفتن میانگینِ ۶۰ فریم بر ثانیه حساب می‌کنید باید بگوییم که Nano ملزومات شما را برآورده نخواهد کرد.ناگفته نماند که نمونه‌ی مرجعِ کارت Nano به میزانِ واضحی در مدار تغذیه‌ی کارت و تحت فشار نویز تولید می‌کند که ناشی از اثر Coil whine بوده و در مدل‌های دیگر هم تجربه شده است.

R9 Nano قادر است بهینگیِ مصرف استثنایی را در کنار راندمان قابل پذیرش در رزولوشن 4K و 2K و در قالب یک کارت فوق العاده کوچک و جمع و جور به کاربران ارائه کند

از نقطه نظر راندمان هم دریافتیم که با افزایشِ سطح محدودیت توان یا Power Limit تا ۵۰ درصد بالاتر می‌توان فرکانسِ کاری کم و بیش ثابت ۱۰۰۰ مگاهرتز را روی این کارت تجربه کرد و راندمانی مشابه‌ی کارت Fury X را بدست آورد که در نوعِ خود جالب توجه است. البته در حین این کار افزایشِ دمای قابل توجهی را مشاهده نکردیم و دورِ فن کارت هم از حدود ۲۰۰۰ دور به حداکثر ۲۷۰۰ دور افزایش یافت. طبیعی است که در این حالت نویزِ تولیدی هم افزایش می‌یابد، اما نه آنچنان که بشود آن را آزار دهنده نامید. برای جمع بندی پایانی باید گفت که R9 Nano قادر است بهینگی مصرف استثنایی را در کنار راندمان قابل پذیرش در رزولوشن 4K و 2K و در قالب یک کارت فوق العاده کوچک و جمع و جور به کاربران ارائه کند، اما با این وجود قیمتِ تعیین شده برایش بالا به نظر می‌رسد.

کارت گرافیک R9 Fury Nano گیگابایت توسط شرکت آواژنگ در اختیار زومجی قرار گرفته است. تهیه شده در بخش سخت افزار زومجی با بهره‌گیری از منابع: Anandtech

کاراکتر باقی مانده